-Advertisment-spot_img
27 C
Ho Chi Minh City
Trang ChủÂm NhạcCác thuật ngữ âm nhạc cần biết khi chơi đàn piano

Các thuật ngữ âm nhạc cần biết khi chơi đàn piano

spot_img

Có khá nhiều người lớn khi học chơi đàn piano và có cơ hội được học các thuật ngữ chuyên môn âm nhạc phổ biến như Bậc, Thang âm, Scale, Âm giai, Trường Canh, Điệu thức, Điệu tính, Gam, Gamme, Giọng, Chord thường lúng túng để có thể hiểu và áp dụng chính xác các thuật ngữ lý thuyết âm nhạc này. Nói chung, các sách và tài liệu lý thuyết âm nhạc trên mạng bắng tiếng Việt hoặc tiếng nước ngoài thường dùng không được nhất quán các thuật ngữ trên và do đó đã vô hình trung làm cho những học viên tay ngang như bạn sẽ gặp khá nhiều khó khăn trong việc hiểu về những thuật ngữ này và một khi đã không có thể hiểu được một cách tường tận tên gọi theo chức năng của chúng thì chắc chắn sẽ làm cho bạn khó để có thể đọc và hiểu cách sử dụng chúng một cách đúng nhất.

Nếu phải diễn giải những thuật ngữ chuyên ngành âm nhạc như được nêu ở trên theo lối hàn lâm âm nhạc thì sẽ gây khó khăn cho người học chơi đàn piano vì quá cao siêu và mơ hồ. Ví dụ, trong các sách dạy âm nhạc tại các nhạc viện thì điệu thức được định nghĩa nhưlà một hệ thống các mối tương quan giữa những âm ổn định và âm không ổn định và là nhân tố tổ chức mối tương quan độ cao của các âm thanh trong âm nhạc. Đọc như vậy, học viên người lớn tay ngang sẽ rất khó hiểu, đầu óc rối tung. Do đó, để diễn đạt lại cho dễ hiểu, cần phải minh họa các thuật ngữ này qua một ví dụ cụ thể.

Ví dụ:

  • Trong âm nhạc thì có 12 nốt đó là C C# D D# E F F# G G# A A# B và khi cầm một bản nhạc lên xem, trước hết bạn cần phải xác định xem đây là bản nhạc thuộc thể loại nào, dân ca vùng miền của Việt Nam, Ấn Độ, Nhật Bản hoặc là bản nhạc theo lối nhạc tây phương? Giả sử như bản nhạc được soạn theo lối dân ca quan họ Bắc Ninh chẳng hạn thì số âm thanh của chúng sẽ là 5 (ngũ cung) (vì là điển hình cho âm nhạc phương Đông) hoặc nói một cách khác là có năm nốt. Còn nếu như bản nhạc thuộc thể loại nhạc phương tây thì chúng sẽ có 7 âm thanh hoặc còn gọi là ngũ cung hay 7 nốt. Mỗi nốt trong 7 nốt này được gọi là một Bậc, như vậy sẽ có 7 bậc và chúng sẽ được gọi chung lại là Thang Âm hay Âm Giai (tiếng Anh gọi là Scale) là một tập hợp của 8 nốt từ thấp đến cao được chọn từ 12 nốt C C# D D# E F F# G G# A A# B được nêu ở trên. Như vậy, chúng ta có Thang Âm Ngũ Cung (năm nốt) hoặc Thất Cung (7 nốt) trong ví dụ được nêu ở trên. Tuy nhiên, không phải tất cả các bậc trong Thang Âm này đều có Trường Canh (khoảng cách âm thanh) như nhau mà các Trường Canh của từng bậc có thể sẽ là một trong các trường hợp sau: nữa cung, một cung, một cung rưỡi, thậm chí là hai cung. Có nhiều loại Thang Âm khác nhau ví dụ như Thang Âm Thất Cung Trưởng, Thang Âm Thứ Cơ Bản, Thang Âm Ngũ Cung, Thang Âm Blues, Jazz. Chẳng hạn, đối với Thang Âm thất cung thì tùy theo bản nhạc đó có tính chất buồn hoặc vui và từ đây phát sinh ra một khái niệm mới đó là Điệu Thức (khi luận bàn về học thuật)hay còn gọi là Âm Thể (gọi thông dụng). Nếu bản nhạc có tính chất vui thì chúng ta có Điệu Thức Trưởng hay Âm Thể Trưởng (tiếng Anh gọi là Major) và ngược lại nếu bản nhạc đó có tính chất buồn thì sẽ có Điệu Thức Thứ hay Âm Thể Thứ (tiếng Anh gọi là Minor). Các Điệu Thức Trưởng và Điệu Thức Thứ còn được gọi là Trưởng Tự Nhiên, Thứ Tự Nhiên. Ngoài ra, chúng còn được chia nhánh ra thêm hình thức Trưởng Hòa Thanh, Thứ Hòa ThanhThứ Giai Điệu.
  • Ví dụ minh họa: Âm giai Đô trưởng sẽ có 7 Bậc và 7 nốt nhạc với khoảng cách giữa chúng như sau:

Chủ âm + 1 cung + 1 cung + ½ cung + 1 cung + 1 cung + ½ cung.

  • Bước tiếp theo, mỗi người trong chúng ta thì có người hát giọng (ton) cao, có người thì hát giọng trung, giọng thấp hoặc nói cách khác là chúng ta hát hoặc phát ra âm thanh ở các âm vực (nấc âm thanh) khác nhau chứ không phải ai cũng có cùng một âm vực, cho nên việc tìm cho đúng giọng (ton) của người hát cho bản nhạc được gọi chung là Điệu Tính. Nếu là trong thanh nhạc (ca hát) thì còn được gọi một cách khác là Giọng (tiếngAnh gọi là Tonality và tiếng Pháp gọi là Tonalifé mà thường được đọc trại ra tiếng Việt là Tông), còn trong khí nhạc (tức là chỉ có tiếng đàn) thì được gọi là Âm Cung. Sau khi đã xác định được Điệu Thức và Điệu Tính của bản nhạc thì công việc tiếp theo của bạn là đưa các Hợp Âm (bao gồm các loại như hợp âm ba nốt, hợp âm bốn nốt, …) mà tiếng Anh gọi là Chord và tiếng pháp gọi là Gamme mà khi Gamme được đọc trại ra tiếng Việt thì gọi là Gam) tiêu biểu cho Điệu Tính ấy vào trong bản nhạc để tạo nên phần mẫu âm hình đệm nền cho bản nhạc.
  • Trong một Bài Hát (Song) thì bao gồm các thành phần: Motif hay Motive (Mô-Típ hay Đoạn nhạc khởi ý), Phrase (Câu nhạc), Section (Đoạn Nhạc hay Khúc Nhạc hay Nhạc Khúc). Trong đó, Mô-Típ là thành phần nhỏ nhất nhưng quan trọng nhất, nhiều Mô-Típ kết hợp với các thành phần khác tạo thành Câu nhạc, nhiều Câu nhạc tạo thành Đoạn nhạc và nhiều Đoạn nhạc sẽ tạo thành Bài hát.

Như vậy, chỉ qua một ví dụ minh họa điển hình như được nêu ở trên, giờ đây bạn đã có thể dễ hiểu hơn về các thuật ngữ âm nhạc này.  

Bài viết này của tôi được viết trên cơ sở dựa vào những kiến thức âm nhạc mà tôi đã được học cũng như những kinh nghiệm tập chơi đàn piano trong nhiều năm qua. Nếu bạn thấy những thông tin chia sẻ của tôi ở trên là hữu ích cho việc học đàn piano của bạn, xin hãy ủng hộ tôi bằng một cú click chuột vào website này nhé www.phuoc-partner.com. Cám ơn bạn rất nhiều và chúc bạn thành công chinh phục loại nhạc cụ khó tính này nhé. Xin chào bạn.

spot_img
RELATED ARTICLES
- Advertisment -spot_img
spot_img

Most Popular

Recent Comments