-Advertisment-spot_img
28 C
Ho Chi Minh City
Trang ChủÂm NhạcLên dây đàn cho đàn piano cơ khi nào?

Lên dây đàn cho đàn piano cơ khi nào?

spot_img

Nói chung, lên dây đàn là việc điều chỉnh lại độ căng dây của đàn piano cơ làm sao để dây đàn có thể phát ra âm thanh với cao độ chuẩn xác nhất. Việc điều chỉnh không chỉ tuân theo một hệ thống cao độ có sẵn mà còn phải xét đến sự tương tác về độ rung giữa các nốt mà việc đó sẽ tùy thuộc vào đặc điểm riêng của từng cây đàn piano. Do đó, ai muốn lên dây đàn thì phải chuyên nghiệp và thành thạo cả về lý thuyết lẫn thực hành, cộng với một đôi tai nhạy cảm với các cao độ âm thanh cho dù là nhỏ nhất.

  • Tại sao phải lên dây đàn piano

Có khá nhiều lý do phải lên dây đàn piano nếu như bạn muốn có được tiếng đàn đúng với cao độ chuẩn như được liệt kê dưới đây:

  • Sự sai lệch về cao độ

Với hơn 200 dây đàn được căng trên một khung kim loại với lực căng tổng thể có thể lên tới 30 tấn, sự sai lệch về cao độ của dây đàn là điều khó tránh khỏi. Với những cây đàn piano mới, dây đàn và chốt giữ dây thường chưa thật sự ổn định và điều này làm cho dây đàn mau bị chứng, gây ảnh hưởng tới âm thanh của tiếng đàn. Những cây đàn piano đã được sử dụng lâu năm cũng thường gặp vấn đề tương tự khi chốt giữ dây đàn không còn đủ chắc chắn để chịu được lực căng của dây đàn.

Bên cạnh đó, tác động vật lý trong quá trình vận chuyển đàn piano từ nơi này sang nơi khác bằng các phương tiện giao thông chẳng hạn như xe chở hàng hóa hoặc sự rung, lắc, va chạm khi bưng, bê, vác, kéo, đẩy, v.v, … cũng có thể làm cho các bộ phận bên trong cây đàn piano bị dịch chuyển vị trí, từ đó tác động lên dây đàn làm cho cao độ của dây đàn bị thay đổi theo. Bạn sẽ khó phát hiện những thay đổi như vậy nhưng thông thường khi đàn piano đã trải qua quá trình vận chuyển thì bạn nên nhờ kỹ thuật viên lên lại dây đàn để đưa cao độ của dây đàn trở về với độ chuẩn xác nhất có thể.

Ngoài ra, khí hậu cũng là một trong những yếu tố phổ biến nhất gây ra sự sai lệch cao độ của dây đàn, nhất là ở những quốc gia có khí hậu nóng ẩm như Việt Nam. Sự thay đổi về độ ẩm sẽ khiến cho bảng cộng hưởng của đàn piano bị nở ra, dẫn đến sự kéo dãn dây đàn mà khiến cho tiếng đàn trở nên the thé. Nhiệt độ cao, nhất là vào những ngày hè nóng và oi bức, có tác động khá lớn tới các bộ phận được làm bằng gỗ của đàn piano. Phần lớn các cây đàn piano hiện nay được làm bằng gỗ ép cao cấp nên sự tác động của nhiệt độ lại càng thật sự rõ nét hơn.

Không dừng lại ở đó, cũng như các lực tác động vật lý khác, lực tác động từ hai bàn tay của bạn trong một thời gian dài chơi đàn hoặc nếu bạn chơi đàn với cường độ cao thì cũng góp phần không nhỏ trong việc gây ra sai lệch cao độ của các dây đàn. Do đó, cây đàn piano nào được chơi trong các buổi biểu diễn đều phải được lên dây thường xuyên hơn những cây đàn piano được sử dụng cho các mục đích thông thường khác.

  • Giảm thiểu hư hại nghiêm trọng nhằm tiết kiệm chi phí

Đàn piano là một nhạc cụ phức tạp cho nên khi một bộ phận nào đó của nó bị trục trặc thì sẽ có ảnh hưởng nhất định đến các bộ phận khác của đàn piano. Do đó, nếu bạn cứ để dây đàn bị sai lệch cao độ lâu ngày thì sẽ làm hư hại các bộ phận khác và chi phí cho việc thay thế các bộ phận đó là không nhỏ. Việc lên dây đàn định kỳ cũng giúp các dây đàn luôn có độ căng chính xác mà gián tiếp giúp cho các bộ phận khác của đàn piano được hoạt động trơn tru và bền hơn.

Đối với một cây đàn piano không được lên dây từ hai năm trở lên thì việc lên dây đàn thường là sẽ không mang lại hiệu quả như mong muốn mà khi đó nó có thể cần được sửa chữa, và điều này sẽ khiến cho việc bảo dưỡng đàn piano trở nên đắt đỏ hơn bình thường. Hơn nữa, việc lên dây đàn là bắt buộc vì dù có được bảo quản tốt đến đâu thì sớm hay muộn cây đàn piano của bạn cũng sẽ bị lệch dây đàn và nếu như bạn cố tình trì hoãn việc lên dây đàn thì tiếng đàn sẽ ngày càng thô, gây khó khăn và bất tiện cho cả người chơi và người nghe. Với một cây đàn piano được lên dây thường xuyên, mỗi lần lên dây đàn sẽ nhanh chóng và dễ dàng hơn so với việc lên dây đàn cho một cây đàn piano để lâu ngày mới được lên dây vì trong trường hợp đó tất cả các dây đàn đều cần được lên dây để đưa chúng quay trở về với cao độ chính xác, chi phí cho dịch vụ lên dây đàn vì lý do đó mà cũng tăng lên theo. Ngoài ra, việc lên dây đàn thường xuyên còn giúp kỹ thuật viên phát hiện sớm những hỏng hóc khác (nếu có) để có các biện pháp khắc phục kịp thời trước khi chúng trở nên nghiêm trọng hơn, và trong tình huống xấu nhất, những hỏng hóc đó có thể sẽ khiến cho cây đàn piano của bạn không bao giờ có thể đạt được cao độ tiêu chuẩn như ban đầu nữa.

  • Đảm bảo quá trình học nhạc

Việc sử dụng cây đàn piano có cao độ bị sai lệch sẽ không những gây khó chịu và phiền toái không đáng có đối với người chơi đàn piano lâu năm, mà còn khiến cho những người mới chơi đàn piano, đặc biệt là trẻ em, hình thành một quán tính nghe cao độ bị sai lệch rất khó sửa và sẽ ảnh hưởng đến cách chơi đàn piano của chúng sau này. Do đó, việc lên dây đàn là cần thiết nhằm đem tới sự trải nghiệm chơi đàn piano tuyệt vời cũng như đảm bảo cho việc học nhạc của bạn được diễn ra đúng cách.

  • Ngăn ngừa hỏng hóc bên trong cây đàn

Khi đàn được lên dây thường xuyên, tất nhiên là các bộ phận còn lại của đàn piano sẽ hoạt động tốt hơn, không bị chệch khỏi các âm sẵn có hay bị hao mòn. Thông thường, thay thế các bộ phận của đàn piano như dây đàn, búa, bộ gõ, v.v… sẽ tốn khá nhiều chi phí. Vì thế, việc lên dây đàn thường xuyên sẽ khiến cho các bộ phận của đàn piano có thể hỗ trợ lẫn nhau và hoạt động trong tình trạng tốt nhất có thể, giảm thiểu việc hỏng hóc kéo theo từ các bộ phận của đàn.

  • Kiểm soát được chất lượng của đàn piano

Thông thường, bạn sẽ không thể tự mình lên dây đàn vì việc này cần những kỹ thuật viên chuyên nghiệp, có kỹ thuật và hiểu biết sâu rộng về cơ cấu của đàn piano. Do đó, khi thuê một kỹ thuật viên nào đó lên dây đàn thường xuyên cho cây đàn piano của bạn, họ sẽ có thể phát hiện những hỏng hóc mà bạn không tài nào có thể nhận ra trong lúc chơi đàn. Bạn cũng cần chú ý rằng không phải ai là kỹ thuật viên cũng đều là thợ lên dây đàn chuyên nghiệp, và vì thế, bạn cần tìm những kỹ thuật viên đáng tin cậy, có kinh nghiệm lâu năm có sự hiểu biết và cẩn trọng. Trong lúc lên dây đàn, họ đồng thời sẽ kiểm tra luôn chất lượng của cây đàn piano của bạn để phát hiện những hỏng hóc (nếu có) và thông báo cho bạn biết để kịp thời bảo trì nó.

  • Tiết kiệm tài chính

Thông thường, đối với một cây đàn piano mới, trong năm đầu tiên thì nên lên dây đàn khoảng 6 tháng/lần, còn đối với những năm tiếp theo khi bộ máy của đàn piano đã dần ổn định thì thời gian lên dây đàn có thể là khoảng 12 tháng/lần. Nếu sử dụng đàn piano trong thời gian này mà không lên dây đều đặn, bạn sẽ có thể phải tốn một khoản tiền khá lớn để sửa chữa các lỗi hỏng hóc lâu năm về sau. Do đó, dây đàn nên được lên dây thường xuyên để bạn không phải tốn một khoản chi phí khá lớn về sau mà lẽ ra bạn có thể chủ động phòng tránh nó ngay từ đầu.

  • Nâng cao tuổi thọ cho đàn piano

Việc lên dây đàn piano thường xuyên sẽ làm cho chất lượng của cây đàn piano của bạn luôn được duy trì trong tình trạng hoạt động tốt và từ đó làm cho tuổi thọ của nó được nâng cao đáng kể so với những cây đàn piano không được chăm sóc thường xuyên. Bạn sẽ dễ dàng nhận thấy rằng cây đàn piano của bạn không bị lệch âm nhiều như trước và có thể dùng được lâu dài và bền hơn. Mặc dù vậy, không phải cứ lên dây đàn thường xuyên thì cây đàn piano của bạn sẽ được bảo trì lâu bền mà vấn đề đó còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác, chẳng hạn như môi trường, độ ẩm, không gian căn phòng trong nhà của bạn.

  • Nên lên dây đàn piano bao nhiêu lâu một lần

Bao lâu thì nên lên dây đàn một lần sẽ tùy thuộc vào nhiều yếu tố chẳng hạn như mục đích sử dụng của bạn, tình trạng của cây đàn piano của bạn là mới hay cũ, trình độ của người chơi đàn như thế nào và môi trường bảo quản.

Đối với những cây đàn piano mới hoặc những cây đàn piano đã cũ nhưng được thay dây đàn mới, nó sẽ cần được lên dây 3-4 lần trong năm đầu tiên sử dụng do độ căng dây và các chốt giữ dây đàn hoạt động chưa thật sự ổn định. Còn đối với những cây đàn piano đã được sử dụng trên 01 năm thì chỉ cần được lên dây đàn ít nhất 2 lần/năm.

Bên cạnh đó, do đàn piano được làm khá nhiều từ những nguyên liệu có từ thiên nhiên như gỗ, lông cừu, vải nỉ, v.v… nên chúng rất nhạy cảm với thời tiết và chịu sự ảnh hưởng của độ ẩm và nhiệt độ. Để cho cây đàn piano của bạn có được âm thanh hay và giữ được độ bền thì vấn đề bảo quản cũng khá là quan trọng. Đàn piano thường được bảo quản lý tưởng ở nhiệt độ trong khoảng từ 15oC – 25oC, với độ ẩm từ 40% – 70%. Nếu bạn có thể duy trì được độ ẩm và nhiệt độ thích hợp như vậy thì việc lên dây đàn 2 lần/năm được cho là hợp lý. Như vậy, lịch lên dây đàn sẽ còn phụ thuộc vào điều kiện khí hậu ở nơi đặt đàn piano và cường độ chơi đàn của bạn. Ở những nơi có khí hậu quanh năm thất thường chẳng hạn như Miền Bắc Việt Nam thì đàn piano nên được lên dây đàn thường xuyên hơn so với những nơi có khí hậu tương đối ổn định như Miền Nam. Đối với những cây đàn piano được chơi thường xuyên, hay được sử dụng cho mục đích biểu diễn thì chúng cũng cần được lên dây thường xuyên và nhiều lần để bảo đảm có được cao độ chính xác khi biểu diễn.

Ngoài ra, tần số âm thanh còn phụ thuộc rất nhiều vào độ căng của dây đàn mà độ căng của nó thì lại rất dễ bị thay đổi, và sự thay đổi đó lại khác nhau ở từng dây đàn, phụ thuộc vào mức độ sử dụng đối với phím đàn bị tác động như thế nào. Tuy nhiên, sự thay đổi như vậy thường rất khó để bạn có thể nhận biết trừ khi nó quá lệch so với cao độ chuẩn. Dù không chơi đàn piano, dây đàn vẫn có thể bị thay đổi và vì thế bạn vẫn phải lên lại dây đàn khi sử dụng lại dù bạn đã không sử dụng đàn piano trong một khoảng thời gian dài.

Dưới đây là các trường hợp cụ thể hơn để bạn có thể biết được bao lâu thì bạn nên lên dây đàn một lần để tiếng đàn piano của bạn phát ra những âm thanh hay nhất.

  • Lịch lên dây đàn tiêu chuẩn

Lịch lên dây đàn lý tưởng nhất đối với một cây đàn piano là 4 lần/năm. Có thể bạn sẽ cho rằng việc lên dây đàn 4 lần/năm là quá nhiều so với mức tiêu chuẩn. Tuy nhiên, đàn piano là một loại nhạc cụ dây mà nhạc cụ dây thì thường chịu ảnh hưởng khá nhiều bởi thời tiết, độ ẩm cũng như nhiệt độ không khí ở bên ngoài. Lên dây đàn cơ 3 tháng/lần sẽ giúp cho cây đàn piano của bạn có thể quay trở về trạng thái ban đầu và sẽ kéo dài tuổi thọ của nó.

Thời gian lên dây đàn tốt nhất là mỗi mùa trong năm (nếu bạn ở khu vực có khí hậu 4 mùa như Miền Bắc Việt Nam), hoặc chia đều ra 4 lần/12 tháng. Nếu không thể duy trì lịch lên dây đàn được như vậy thì ít nhất bạn cũng nên lên dây đàn 2 lần/năm. Có thể nói rằng 2 lần/năm là lịch lên dây tiêu chuẩn cho đa số các loại đàn piano khác nhau nhưng cũng còn tùy thuộc vào số tuổi của từng cây đàn piano, khí hậu của khu vực nơi bạn sinh sống và số giờ bạn chơi piano hàng ngày mà có thể phải tăng thêm số lần lên dây đàn cho phụ hợp hơn. Nói chung, việc lên dây đàn 2 lần/năm chỉ dành cho những vùng, miền nào mà không có sự biến động thời tiết nhiều và độ ẩm không quá cao.

  • Lên dây đàn với đàn piano mới

Tuy nhiên, đối với những cây đàn piano mới được sản xuất thì việc lên dây đàn và cân chỉnh làm sao để dây đàn có thể đạt được sự ổn định là cần thiết trước khi người bán giao đàn piano cho bạn. Tuy nhiên, khi mới mua đàn piano về nhà thì bạn nên cho lên dây đàn từ 3 đến 4 lần trong năm đầu tiên sử dụng để đàn piano của bạn đạt được sự ổn định cao nhất. Còn đối với những cây đàn piano nào đã cũ và đã được thay lại dây đàn mới thì số lần lên dây đàn cũng tương tự như thế.

  • Lên dây đàn với đàn piano cũ

Nếu tần suất chơi đàn của bạn chỉ là 1-2 giờ/ngày, cây đàn piano của bạn sẽ chỉ cần được lên dây ít nhất 1 lần/năm, còn nếu như tần suất chơi đàn của bạn nhiều hơn thế thì cũng chỉ cần lên dây đàn 2 lần/năm.

  • Lên dây đàn cho đàn piano sử dụng tại nhà

Nếu cây đàn piano của bạn chỉ được chơi ở nhà, việc lên dây đàn sẽ nên là từ 3 đến 4 lần trong năm đầu tiên sử dụng để cây đàn piano của bạn đạt được sự ổn định. Trong những năm tiếp theo, cây đàn piano của bạn nên được lên dây 6 tháng/lần đối với những nơi có thời tiết thay đổi nhiều theo các mùa trong năm như Miền Bắc Việt Nam. Đối với các tỉnh Miền Nam, trong năm thời tiết chỉ có hai mùa đó là mùa mưa và mùa nắng cũng như không có nhiều sự thay đổi lớn về thời tiết thì bạn có thể lên dây đàn 01 lần/năm mà vẫn đảm bảo được cây đàn piano của bạn luôn ở trong tình trạng hoạt động tốt.

  • Lên dây đàn cho những buổi biểu diễn

Đối với các buổi biểu diễn piano chuyên nghiệp thì cần có sự khắt khe trong việc cân chỉnh và chính xác cao độ cho nên việc lên dây đàn cần phải được thực hiện một cách thường xuyên hơn.

Trước khi biểu diễn, cây đàn piano của bạn thường sẽ được đặt ở một vị trí cố định nào đó trước và rồi sẽ được lên dây đàn để gắn kết vào hệ thống âm thanh chung của ban nhạc cũng như chúng sẽ được dùng để những người biểu diễn diễn tập trước. Sau đó, trước buổi biểu diễn chính thức thì việc lên dây đàn lại được thực hiện thêm một lần nữa để bảo đảm cao độ chuẩn của nó.

  • Bạn có thể tự lên dây đàn không?


Dĩ nhiên là được nhưng bạn cần cân nhắc kỹ trước khi quyết định vì một vài lý do sau đây: Thứ nhất, để dây đàn được lên chính xác thì bạn cần có lỗ tai nghe cao độ một cách thành thục. Đây là khả năng không chỉ phụ thuộc vào năng khiếu mà nó còn cần sự tiếp xúc, luyện tập lâu dài mới có được. Thứ hai, kỹ thuật viên là người đã trải qua một quá trình đào tạo kỹ thuật nhất định và họ cũng phải tập lên dây đàn nhiều lần để có được tay nghề thành thạo. Thứ ba, đàn piano là một loại nhạc cụ phức tạp với rất nhiều bộ phận tinh vi trong đó, kỹ thuật viên không chỉ đơn thuần là chỉnh lại cao độ cho dây đàn mà còn phải am hiểu một cách tường tận các bộ phận đó cũng như có thể đưa ra những lời lời khuyên hữu ích cho bạn. Thứ tư, để lên dây đàn thì phải cần đến một bộ dụng cụ lên dây đàn chuyên dụng mà chỉ có người có kỹ năng và kinh nghiệm mới có thể sử dụng bộ dụng cụ đó một cách thành thạo.

  • Giá dịch vụ lên dây đàn piano là bao nhiêu?


Giá dịch vụ trung bình cho mỗi lần lên dây đàn hiện nay là vào khoảng 500.000 cho đàn upgright piano và khoảng 1.000.000 đồng cho đàn grand piano. Tuy nhiên, giá dịch vụ này sẽ còn tùy thuộc vào các yếu tố khác nữa chẳng hạn như bạn là khách quen với kỹ thuật viên hay không, tình trạng cây đàn piano của bạn như thế nào, đó là đàn cũ hay đàn mới và chỗ của kỹ thuật viên ở xa hay gần nơi đặt đàn piano.

Bài viết này của tôi được viết trên cơ sở dựa vào những kiến thức âm nhạc mà tôi đã được học cũng như những kinh nghiệm tập chơi đàn piano trong nhiều năm qua. Nếu bạn thấy những thông tin chia sẻ của tôi ở trên là hữu ích cho việc học đàn piano của bạn, xin hãy ủng hộ tôi bằng một cú click chuột vào website này nhé www.phuoc-partner.com. Cám ơn bạn rất nhiều và chúc bạn thành công chinh phục loại nhạc cụ khó tính này nhé. Xin chào bạn.

spot_img
RELATED ARTICLES
- Advertisment -spot_img
spot_img

Most Popular

Recent Comments