Cách 2: Cách hợp tác trên cơ sở chia sẻ chi phí để tính thu nhập

417

Chào mừng bạn đã quay trở lại với chuyên mục quản trị công ty luật của tôi sau khi bạn có thể đã đọc qua những chủ đề thú vị khác trong quyển sách Hướng dẫn khởi nghiệp với nghề luật sư của tôi. Xin mời bạn tiếp tục tham khảo một chủ đề khác cũng rất thú vị của quyển sách này nhé.

Cách phân chia thu nhập dựa trên cơ sở chia sẻ chi phí chung là cách phân chia thu nhập phổ biến của các công ty luật vừa và nhỏ tại Việt Nam hiện nay. Theo cách phân chia thu nhập này, dù bạn vẫn sẽ thành lập công ty luật dưới dạng công ty luật trách nhiệm hữu hạn hay công ty luật hợp danh để có tư cách pháp nhân cho mục đích giao kết hợp đồng dịch vụ pháp lý với khách hàng và xuất hóa đơn thuế giá trị gia tăng theo pháp luật về thuế. Tuy nhiên, trên thực tế chi phí hoạt động hằng tháng của công ty luật sẽ được chia đều cho tất cả luật sư thành viên trong công ty luật. Thuận lợi của cách phân chia thu nhập này là việc tính toán thu nhập giữa các luật sư thành viên sẽ đơn giản và dễ dàng. Tuy nhiên, bất lợi chính của nó là việc tính ra bình quân chi phí cho từng luật sư thành viên, dù trên thực tế mỗi luật sư thành viên sử dụng tài nguyên của công ty luật khác nhau nên về lâu dài sẽ tạo hiềm khích, so sánh chi phí giữa các luật sư thành viên và từ đó sẽ dễ dẫn đến tranh chấp nội bộ không đáng có.

Một biến thể của cách phân chia thu nhập này là tất cả chi phí của công ty luật sẽ được phân chia theo tỷ lệ thuận dựa trên tỷ lệ phần trăm doanh thu mà mỗi luật sư thành viên mang về cho công ty luật. Theo đó, nếu một luật sư thành viên mang được doanh thu khách hàng về nhiều hơn so với các luật sư thành viên khác thì người đó sẽ được xem là người sử dụng tài nguyên của công ty luật nhiều hơn những luật sư thành viên khác và sẽ hợp lý nếu người đó phải chịu chi phí nhiều hơn những luật sư thành viên khác theo tỷ lệ doanh thu mà luật sư thành viên đó mang về cho công ty luật. Ngoài ra, ngoài những nhân sự hỗ trợ cần có trong công ty luật mà các luật sư thành viên đã nhất trí tuyển dụng ngay từ đầu ví dụ như tiếp tân, kế toán, từng luật sư thành viên trong công ty luật cũng có thể tự mình thuê mướn thêm một số nhân viên hỗ trợ khác để phụ giúp các công việc riêng của họ và tự trả chi phí tiền lương cho những nhân sự đó.

Để có cơ sở tính toán việc phân chia chi phí trong trường hợp này, từng luật sư thành viên buộc phải kê khai một cách trung thực tổng số tiền phí dịch vụ pháp lý mà họ thu được từ những khách hàng của mình để làm cơ sở tính toán tỷ lệ chi phí mà mỗi luật sư thành viên phải chịu hàng tháng. Hơn thế nữa, việc phân chia chi phí dựa vào doanh thu của từng luật sư thành viên cũng không phải luôn là hợp lý mà vẫn có một số luật sư thành viên sẽ có khả năng không hài lòng với cách tính toán như vậy và vẫn có thể xảy ra tranh chấp giữa các luật sư thành viên về vấn đề này.

Thuận lợi chính của cách phân chia thu nhập này chính là bạn không phải mất nhiều thời gian để tính toán và phân chia thu nhập cho từng luật sư thành viên vì theo cách này, mỗi luật sư thành viên phải tự chịu trách nhiệm với các khách hàng của mình cũng như sẽ phải chủ động trong việc kiểm soát thu nhập của họ trên cơ sở “làm nhiều ăn nhiều, làm ít ăn ít”. Vì các khoản phải thu từ khách hàng là thu nhập của các luật sư thành viên cho nên mỗi luật sư thành viên sẽ luôn có động lực cao trong việc thu tiền khách hàng thay vì ỷ lại vào nhân viên kế toán của công ty luật. Các luật sư thành viên cũng sẽ có xu hướng sử dụng một cách tiết kiệm các tài nguyên sẳn có của văn phòng để không làm ảnh hưởng đến chi phí chung của công ty luật. Ngoài ra, các luật sư thành viên cũng có thể nhượng lại cho nhau một số công việc khách hàng nào đó của họ để lấy phí giới thiệu nếu họ bị bận các công việc pháp lý của những khách hàng khác mà không thể đảm nhận công việc pháp lý mới của khách hàng, hay có thể vì lý do năng lực chuyên môn, kinh nghiệm thực tế, xung đột lợi ích hoặc bất kỳ một lý do nào đó mà họ không muốn hoặc không thể đảm nhận các công việc pháp lý mới của các khách hàng của họ.

Tuy nhiên, bất lợi chính của cách phân chia thu nhập này chính là: (i) việc phân chia chi phí văn phòng vẫn dựa trên cơ sở phân bổ đồng đều, không có sự phân biệt hợp lý giữa những luật sư thành viên sử dụng nhiều và những luật sư thành viên sử dụng ít tài nguyên của văn phòng, bao gồm nhân sự, điện, nước, văn phòng phẩm, v.v…, vì số lượng các công việc pháp lý của khách hàng và doanh thu của mỗi luật sư thành viên tại từng thời điểm là không giống nhau; (ii) không ai trong số các luật sư thành viên chịu quan tâm đến việc quản lý và điều hành công ty luật, đặc biệt là những mục tiêu phát triển trung và dài hạn, họ thường thiếu gắn kết, mạnh ai nấy làm các công việc của văn phòng theo ý riêng của họ, không có biểu mẫu chung và thống nhất của các tài liệu nội bộ hay nếu có thì cũng chưa chắc mọi người đều sẽ đồng thuận sử dụng theo. Các vấn đề quan trọng trong quản trị công ty luật ví dụ như tuyển dụng nhân sự, huấn luyện nhân viên, phát triển kinh doanh sẽ không có ai chịu trách nhiệm chính và thường bị bỏ ngỏ dẫn đến hệ quả là công ty luật sẽ bị giậm chân tại chỗ, không có cơ hội phát triển, không ai trong số luật sư thành viên mặn mà với việc tìm kiếm các công việc pháp lý mới của khách hàng mà không thuộc lĩnh vực chuyên môn của mình. Nói tóm lại, cách phân chia thu nhập này tiềm ẩn không ít rủi ro là các luật sư thành viên có thể chấm dứt hợp tác với nhau vào bất kỳ lúc nào vì mọi người không có nhiều thứ ràng buộc để giữ chân nhau trong công ty luật.

Bài viết này của tôi được viết chủ yếu dựa vào những kiến thức pháp luật bao quát mà tôi đã được học ở trường đại học cũng như những kinh nghiệm hành nghề luật sư chuyên sâu của tôi trong gần 25 năm qua. Nếu bạn thấy rằng những thông tin chia sẻ của tôi ở trên là hữu ích cho việc theo đuổi đam mê với nghề luật sư của bạn, xin hãy ủng hộ tôi bằng một cú click chuột vào website này nhé www.phuoc-partner.com. Cám ơn bạn rất nhiều và chúc bạn thành công chinh phục nghề luật sư của mình. Xin chào bạn.