Chọn lựa việc học piano theo dòng nhạc nào

1107

Nguyễn Hữu Phước biên soạn dựa trên kinh nghiệm học piano của mình

Khi quyết định học piano, bạn cần biết rằng piano nói chung được chia làm 2 trường phái chính đó là là piano cổ điển và piano hiện đại (modern).

Nếu chọn học piano cổ điển tức là bạn sẽ được thầy dạy để chỉ chơi các bài nhạc soạn cho đàn piano mà đã được các nhạc sĩ bậc thầy của thế giới như Ludwig Van Beethoven, Wolfgang Amadeus Mozart, Frédéric François Chopin … soạn sẳn từ nhiều thế kỷ trước từ dễ đến khó. Theo đó, các bài nhạc sẽ được soạn cả phần đệm có hòa âm chi tiết ở tay trái và phần giai điệu, tô điểm ở tay phải nên bạn sẽ nghe rất hay, phô diễn nhiều kỹ thuật khó của piano, có sức hút và là các bài nhạc rất phổ biến, được nhiều người ở nhiều thế hệ khác nhau tìm hiểu và biết đến theo thời gian. Tuy nhiên, do thường được soạn rất chi tiết và đỏi hỏi các kỹ thuật piano khó và phức tạp cho nên phải mất rất nhiều thời gian, có thể là từ vài tuần cho đến vài tháng, thậm chí là cả năm tùy bài, thì bạn mới có thể tập hoàn chỉnh được một bài tạm cho là tương đối theo khả năng của bạn, điều này thật sự là một thử thách về tính kiên nhẫn rất lớn đối với người học piano nói chung và những người lớn tuổi bận rộn như bạn nói riêng. Bên cạnh đó, vì không được học nhạc lý, hòa âm cho nên bạn đã tập được bài nào thì bạn có thể biết chơi chỉ có bài đó mà thôi, thêm vào đó, bài nhạc lại không có điệu gì cụ thể, âm hình lại không ổn định, không có hợp âm ghi trên các dòng nhạc nên không có cách nào khác tốt hơn là bạn phải cố mà học thuộc lòng cả bài nhạc dài đó, nếu tình cờ đi chơi đâu đó mà đụng các bài nhạc khác mà đòi hỏi phải chơi ngay thì bạn sẽ không chơi được, bạn bè nhờ bạn đệm cho họ hát bạn cũng không thể làm được, lâu lâu vì bận công việc mà không có thời gian chơi lại hay tập luyện ngón thì bạn sẽ bị quên, chạy ngón không đều, tiếng lép, tay bấm phím không có lực….

Ngược lại, nếu chọn học piano mordern thì bạn cũng nên biết rằng piano mordern nói chung cũng được chia làm 2 loại chính đó là piano đệm hát và piano solo. Đối với Piano đệm hát tức là bạn sẽ đệm piano cho người khác hay chính bạn hát thì bạn sẽ không thể chơi solo một bài nhạc nào cả mà chỉ có thể đệm cho bạn hay những người khác hát thôi. Bắt đầu ở trình độ sơ cấp, bạn sẽ được học các hợp âm chính của âm giai, một ít kiến thức nhạc lý cơ bản chẳng hạn như nhịp, quãng, trường độ…, cách chơi các âm hình đệm đơn giản (thu hẹp trong phạm vi tối đa 1 quãng 8) của các điệu cơ bản ví dụ như Slowrock, Ballads, Boston, Cha Cha Cha…, học các loại nhịp đơn, cách phối hợp hai tay để chơi các âm hình đệm đó. Khi bạn đã thành thục rồi thì bạn sẽ được chuyển sang học ở trình độ trung cấp. Ở trình độ này, bạn sẽ được học các kiến thức nhạc lý nâng cao, được học một số các hợp âm nâng cao (hay còn gọi là các hợp âm màu, hợp âm họ hàng), các loại nhịp phức (nhân đôi nhịp đơn), các vòng hòa âm phổ biến, các câu lót, fill-in, luyến để lấp vào các chỗ trống của giai điệu có trong bài nhạc, các âm hình đệm mở rộng (hơn 1 quãng 8) và dày, các chơi âm hình đệm chỉ với một bên tay trái để tay phải được tự do đảm nhận nhiệm vụ lót câu, tô điểm. Bên cạnh đó, bạn sẽ được học về cách tạo ra các đoạn Intro, Giang tấu, Ending ở mức độ đơn giản để hỗ trợ cho giai điệu của bài hát. Khi đã thành thục ở trình độ trung cấp rồi thì bạn sẽ được chuyển sang học ở trình độ trung cấp. Ở trình độ này, bạn sẽ được học một ít kiến thức cơ bản về hòa âm, các vòng hòa âm phức tạp nhưng chuyên nghiệp và hay, cũng như cách sáng tác các đoạn Intro, Giang tấu, Ending phức tạp hơn, có hòa âm của riêng bạn để hỗ trợ cho giai điệu, bạn cũng sẽ được học về đường đi của nốt Bass để di chuyển nốt Bass từ hợp âm này sang hợp âm kia được liền lạc và hòa quyện vào nhau, tạo ra hòa âm hay cho bài hát. Cũng ở trình độ này, bên cạnh việc đệm cho người hát, bạn sẽ còn được dạy để có thể chơi piano chung với những người chơi các nhạc cụ khác nữa chẳng hạn như violin, guitar, trống…. Nếu bạn cũng thích hát nữa thì thật là tuyệt vời vì chính là lúc này đây bạn sẽ cảm thấy thăng hoa nhất khi mà bạn có thể làm được nhiều vai trò cùng một lúc đó là miệng của bạn thì hát giai điệu, hai tay bạn thì đệm piano còn hai chân của bạn thì đập nhịp, cả người bạn thì lắt lư theo giai điệu của bài hát. Trong thực tế, có rất ít người chơi piano có thể đạt được đến trình độ này vì có một số người trời sinh ra lại không có năng khiếu hát nên dù có cố gắng tập thanh nhạc đi chăng nữa thì nếu có hát thì cũng không được hay cho lắm nên có phần mặc cảm không chịu hát.

Nếu bạn chọn piano solo thay vì piano đệm hát thì bạn sẽ chơi lại các ca khúc đương đại do các nhạc sĩ có tiếng hiện nay ví dụ như Richard Clayderman chuyển soạn cho đàn piano với phần đệm tay trái đã có âm hình ổn định, hòa âm hay, đường đi nốt bass của hợp âm hợp lý và tay phải có phần fill-in, lót câu, câu dẫn, luyến hỗ trợ để làm nổi bật giai điệu và phối hợp nhịp nhàng với tay trái là bạn đã có thể tự mình solo các bài hát nổi tiếng mà bạn yêu thích rồi. Còn một cách khác liên quan đến piano solo nữa đó là bạn sẽ không chơi các bài hát đã được chuyển soạn sẳn cho đàn piano như đã nói ở trên mà bạn sẽ tự mình cover phần đệm cho bài hát, tức có nghĩa rằng bạn sẽ đóng vai trò như là một nhạc sĩ piano nghiệp dư, tức là bạn sẽ tự chọn các hợp âm, âm hình phù hợp cho bài hát theo khả năng của bạn, bạn sẽ tự soạn Intro, Giang tấu, Ending, phần nối, dẫn, fill in, lót câu cho ca khúc theo ý, sở thích riêng của bạn. Dĩ nhiên, do chỉ là nhạc sĩ nghiệp dư cho nên phần hòa âm của bạn thường sẽ không hay được bằng như những sản phẩm của những nhạc sĩ chuyên nghiệp nhưng cái thuận lợi khi bạn làm điều này đó chính là bạn đã tạo ra được một sản phẩm âm nhạc của riêng chính bạn, phần đệm của bài hát sẽ có sắc thái theo ý thích riêng của bạn và còn hơn thế nữa đó là do bạn tự chuyển soạn qua piano để bạn chơi cho nên bạn sẽ dễ dàng thuộc lòng và nhớ lâu phần chuyển soạn này và điều này sẽ làm cho bạn cảm thấy tự tin hơn rất nhiều khi trình diễn phần cover của bạn ở bất kỳ đâu.

Nếu bạn là người đã lớn tuổi, kinh nghiệm cho thấy rằng bạn không nên chọn học piano cổ điển vì thời gian theo học rất dài (nhiều năm), và thực tế đó là người lớn tuổi lại khá là bận rộn với công việc, gia đình, con cái cho nên thường sẽ không có nhiều thời gian dành cho việc tập luyện và học thuộc bài, các ngón tay của bạn đã không còn mềm mại như trẻ thơ nên ngón đàn sẽ không được mượt mà, thanh thoát, hòa quyện nữa, chạy ngón không được lưu loát. Thay vào đó, bạn nên chọn học piano mordern vì thời gian học sẽ không quá lâu (chỉ trong vòng 6 tháng đến 2 năm) thì bạn đã có thể tự chơi được các ca khúc nhạc nhẹ đương đại, có thể tham gia đệm hát cho bạn bè, người thân, hay thậm chí cho chính bạn, lại vừa dễ tập lại không mất nhiều thời gian, không cần phải tập luyện thành thạo các kỹ thuật piano khó và phức tạp và nếu có cố gắng hơn thì bạn có thể tự solo các bài hát đương đại theo phong cách của riêng bạn. Bạn chỉ cần học thêm các sách dạy nhạc lý và luyện ngón cơ bản để hỗ trợ cho phần học đệm của bạn mà thôi. Chúc bạn thành công.