Người lớn nên học đàn piano theo phong cách nào?

3505

Khi quyết định học chơi đàn piano, bạn cần biết rằng chơi đàn piano nói chung được chia thành hai trường phái chính đó là là chơi đàn piano theo phong cách cổ điển và chơi đàn piano theo phong cách nhạc nhẹ. Nếu bạn chọn học chơi đàn piano theo phong cách cổ điển tức là bạn được giáo viên dạy bạn chơi các bản nhạc dành cho đàn piano mà đã được các nhạc sĩ thiên tài của thế giới ví dụ như Ludwig Van Beethoven, Wolfgang Amadeus Mozart, Frédéric François Chopin, v.v… soạn sẳn đâu đó từ thế kỷ 17-18. Theo đó, các bản nhạc này đã được soạn sẳn cả phần mẫu âm hình đệm với hòa âm chi tiết ở tay trái cũng như phần giai điệu, tô điểm ở tay phải nên bạn sẽ nghe âm thanh rất hay, phô diễn được nhiều kỹ thuật khó của đàn piano, có sức hút và tất cả đều là các bản nhạc kinh điển và rất phổ biến, được nhiều người ở nhiều thế hệ khác nhau đam mê. Tuy nhiên, do các bản nhạc đó thường được các nhạc sĩ tài hoa thời kỳ đó soạn rất chi tiết và đòi hỏi người chơi phải điêu luyện các kỹ thuật đàn piano khó và phức tạp nên bạn phải mất rất nhiều thời gian, sẽ là từ vài tuần đến vài tháng, thậm chí là vài năm, tùy vào độ khó của mỗi bản nhạc, mới luyện tập hoàn chỉnh một bản nhạc nào đó tạm cho là nghe được theo trình độ của bạn, điều này thật sự là một sự thách thức không nhỏ đối với tính kiên nhẫn của những người mới học chơi đàn piano như bạn.

Bên cạnh đó, vì không được học nhạc lý, hòa âm một cách bài bản ngay từ đầu nên khi tập xong một bản nhạc nào đó thì bạn chỉ chơi được bản nhạc đó. Thêm vào đó, các bản nhạc đó cũng không cho bạn biết là bạn phải chơi chúng ở tiết điệu gì, bản nhạc có nhiều mẫu âm hình đệm nhưng lại không ổn định, luôn thay đổi không theo một trật tự nhất quán, không có các hợp âm được ghi trên các dòng nhạc để bạn dễ dàng tập đệm nên không còn cách nào khác tốt hơn là bạn phải cố học thuộc lòng nguyên cả bản nhạc dài từ 4 trang giấy trở lên. Nếu bạn phải chơi đàn piano ở đâu đó mà tình cờ gặp phải các bản nhạc cổ điển được yêu thích khác và được mọi người yêu cầu chơi ngay tại chỗ thì bạn chắc chắn không thể chơi được. Nếu có bạn bè nhờ bạn đệm cho họ hát một bài hát nhạc nhẹ nào đó thì bạn cũng không thể đệm được vì bạn chưa từng được dạy về cách đệm đàn piano, lâu lâu vì bận công việc mà không có thời gian chơi lại các bản nhạc mà bạn đã mất nhiều thời gian luyện tập hoàn chỉnh thì bạn sẽ bị quên nốt, chạy ngón không đều, tiếng lép, tay bấm phím không có lực, v.v….   

Ngược lại, nếu chọn học chơi đàn piano theo phong cách nhạc nhẹ thì bạn cũng cần biết rằng chơi đàn piano theo phong cách nhạc nhẹ cũng được chia thành hai loại đó là đệm hát piano và độc tấu piano. Đối với đệm hát piano, bạn chỉ cần đệm đàn piano cho người khác hát nên bạn sẽ không biết cách chơi độc tấu một bản nhạc nhẹ hoàn chỉnh như thế nào. Tuy rằng đệm đàn piano được xem là yếu tố phụ nhưng để đệm đàn piano có hiệu quả và linh hoạt thì không phải là đơn giản, nó đòi hỏi người đệm đàn piano không chỉ điêu luyện các kỹ thuật ngón mà còn phải giỏi về lý thuyết âm nhạc, hòa thanh, phân tích tác phẩm, sử dụng các mẫu âm hình đệm của các tiết điệu tiêu biểu sao cho phù hợp nhất với bản nhạc, hiểu được tính năng của cây đàn piano để pha trộn âm sắc (đối với đàn piano điện), thu ghi tiết tấu, cân chỉnh nhịp điệu sao cho phù hợp nhất, v.v… Ngoài ra, người đệm đàn piano cũng còn phải học cách phản ứng nhanh nhẹn, có tính sáng tạo cao, ứng biến linh hoạt cho phần đệm đàn piano của mình. Dù phần đệm chỉ đóng vai trò phụ trong việc trình bày bản nhạc với chức năng chính của nó là giúp hỗ trợ phần chính của bản nhạc là giai điệu nhưng nó cũng góp phần không nhỏ trong việc làm đẹp cho ca từ, giai điệu, làm tăng sức hút cho bản nhạc. Mỗi bản nhạc sẽ được đệm ở nhiều cách khác nhau tùy vào ý định và trình độ của người đệm đàn piano và trong đó có không ít những phần đệm luôn gắn liền với bản nhạc. Khi bắt đầu chơi phần đệm của một bản nhạc nào đó thì bất kỳ ai nghe đều biết rõ đó là bản nhạc nào đó và trong trường hợp như thế chỉ khi nào cả phần đệm và phần giai điệu của bản nhạc được kết hợp với nhau thì mới được xem là một tác phẩm âm nhạc hoàn chỉnh.

Bắt đầu từ trình độ sơ cấp, bạn sẽ được học các hợp âm chính của các âm giai, một số kiến thức nhạc lý cơ bản ví dụ như nhịp, quãng, trường độ, v.v…, cách chơi các mẫu âm hình đệm của các tiết điệu cơ bản ví dụ như Slowrock, Ballad, Boston, Cha Cha Cha, v.v…, học các loại nhịp đơn, cách phối hợp hai tay để chơi các mẫu âm hình đệm của các tiết điệu đó. Khi bạn đã thành thục thì mới được chuyển sang học ở trình độ trung cấp.

Ở trình độ trung cấp, bạn sẽ được học các kiến thức nhạc lý nâng cao, một số hợp âm nâng cao (còn được gọi là các hợp âm màu, hợp âm mở rộng), các loại nhịp phức (là hình thức nhân đôi của các nhịp đơn), các vòng hòa âm phổ biến, cách lót câu, chạy ngón, sử dụng các thủ pháp biểu diễn ví dụ như tô điểm để lấp vào các chỗ trống không có giai điệu trong bản nhạc, các mẫu âm hình đệm mở rộng (xếp rộng hơn một quãng tám), biết về quãng và công dụng của nó để tập chồng âm hay rãi giúp giai điệu được dày và tròn trịa hơn, cách chơi mẫu âm hình đệm với chỉ một bên tay trái còn tay phải thì được tự do đảm nhận các nhiệm vụ khác ví dụ như lót câu, tô điểm. Bên cạnh đó, bạn còn được học cách tạo các đoạn dạo đầu, giang tấu và đoạn kết nhưng chỉ ở mức độ đơn giản nhằm mục đích hỗ trợ cho giai điệu của bản nhạc. Ngoài ra, trong giai đoạn này bạn cũng sẽ được học thêm một ít kiến thức cơ bản về hòa âm.

Khi đã thành thục ở trình độ trung cấp, bạn sẽ được chuyển sang học ở trình độ cao cấp. Ở trình độ này, bạn sẽ được học thêm một số kiến thức nâng cao về hòa âm, các vòng hòa âm phức tạp nhưng nghe hay hơn, cũng như cách sáng tác các đoạn dạo đầu, giang tấu, đoạn kết một cách biến hóa, phức tạp hơn, tập cách tạo hòa âm của riêng bạn để hỗ trợ cho giai điệu của bản nhạc. Bên cạnh đó, bạn cũng sẽ được học về đường đi của âm Bass để di chuyển âm Bass từ hợp âm này sang âm Bass của hợp âm tiếp theo được liền lạc và hòa quyện vào nhau, giúp bản nhạc có được phần hòa âm hay. Cũng ở trình độ cao cấp, bên cạnh việc đệm đàn piano cho người khác hát, bạn cũng còn được học cách chơi đàn piano chung với những người chơi các loại nhạc cụ khác ví dụ như đàn violin, đàn guitar, sáo, trống trong một ban nhạc. Nếu bạn cũng có đam mê ca hát thì thật là tuyệt vời vì chính ở giai đoạn này đây, bạn sẽ cảm thấy bản thân mình được thăng hoa nhất khi bạn làm được nhiều vai trò trong cùng một lúc khi chơi đàn piano đó là miệng của bạn sẽ hát giai điệu của bản nhạc, hai bàn tay của bạn thì lo đệm đàn piano còn hai chân của bạn thì đập và giữ nhịp cũng như kiểm soát cường độ âm thanh, cả người của bạn thì lắt lư theo giai điệu của bản nhạc. Trên thực tế, có rất ít người chơi đàn piano sẽ đạt được đến trình độ này vì khi sinh ra một số người lại không có năng khiếu ca hát nên dù họ có cố gắng luyện tập thanh nhạc nhiều đến đâu đi chăng nữa thì giọng của họ cũng nghe không được hay cho lắm nên họ sẽ thường bị mặc cảm và không chủ động hát.

Tiếp theo, nếu chọn học độc tấu piano thay vì đệm hát piano, bạn sẽ được dạy cách chơi các bản nhạc đương đại do các nhạc sĩ danh tiếng hiện nay ví dụ như Richard Clayderman chuyển soạn cho đàn piano với phần mẫu âm hình đệm của tay trái đã có các mẫu âm hình đệm ổn định, có hòa âm hay, đường đi câu Bass của các hợp âm hợp lý hơn và tay phải gồm những phần như chạy ngón, lót câu, tạo câu dẫn, tô điểm hỗ trợ để làm nổi bật giai điệu cũng như phối hợp nhịp nhàng với tay trái của bạn và như vậy bạn đã độc tấu các bản nhạc nổi tiếng đương đại mà bạn yêu thích rồi đó.

Còn một cách khác nữa mà cũng có liên quan đến độc tấu piano đó là bạn sẽ không chơi các bản nhạc đã được chuyển soạn sẳn cho đàn piano như trên mà sẽ tự soạn cho mình mẫu âm hình đệm của bản nhạc, tức là bạn sẽ đóng vai trò như một nhạc sĩ thực thụ tự phổ bài nhạc ở khóa Sol bằng cách bổ sung thêm phần âm Bass và mẫu âm hình đệm ở khóa Fa, bạn sẽ tự mình chọn các hợp âm và mẫu âm hình đệm nào đó mà phù hợp với bản nhạc theo khả năng và sở thích của bạn, bạn sẽ tự soạn đoạn dạo đầu, giang tấu, nối, dẫn, chạy ngón, lót câu, đoạn kết cho bản nhạc theo ý riêng của bạn. Dĩ nhiên, do chỉ là nhạc sĩ nghiệp dư nên phần hòa âm của bạn thường sẽ không được hay như những sản phẩm âm nhạc của những nhạc sĩ chuyên nghiệp nhưng nó sẽ thuận lợi hơn khi bạn làm điều này vì chính bạn đã tạo được một sản phẩm âm nhạc của riêng mình, phần mẫu âm hình đệm của bản nhạc sẽ có sắc thái theo ý thích riêng của bạn và còn hơn thế nữa đó là bạn sẽ dễ thuộc lòng và nhớ lâu hơn phần chuyển soạn của bạn và điều này sẽ giúp bạn cảm thấy tự tin hơn khi độc tấu đàn piano ở bất kỳ đâu và cho bất kỳ đối tượng nào.

Nếu bạn là người đã lớn tuổi thì kinh nghiệm cho thấy rằng bạn không nên chọn học chơi đàn piano theo phong cách cổ điển vì thời gian học sẽ rất dài (sẽ mất nhiều năm), và thực tế cho thấy đa số những người lớn tuổi như bạn thường khá bận rộn với công việc, gia đình, con cái nên sẽ không có nhiều thời gian để luyện tập và học thuộc lòng các bản nhạc, các ngón tay của bạn cũng không mềm mại như trẻ em nên ngón đàn piano của bạn sẽ không thể nào mượt mà, thanh thoát, hòa quyện, lưu loát như trẻ em được. Thay vào đó, bạn nên chọn học chơi đàn piano theo phong cách nhạc nhẹ vì thời gian học sẽ không quá lâu, chỉ trong vòng sáu tháng đến hai năm là bạn đã có thể tự chơi được các bản nhạc nhạc nhẹ đương đại, sẽ tham gia đệm hát cho bạn bè, người thân, hoặc thậm chí là cho chính bạn, lại vừa dễ tập mà không phải mất quá nhiều thời gian. Bên cạnh đó, bạn cũng không cần luyện tập thành thạo các kỹ thuật đàn piano khó và phức tạp để chơi các bản nhạc piano kinh điển và nếu cố gắng hơn thì bạn sẽ có thể độc tấu các bản nhạc nhẹ theo phong cách riêng của bạn và chúng chắc chắn là độc nhất trên thế giới này. Bạn chỉ cần đọc thêm một số sách dạy về nhạc lý và luyện ngón cơ bản để chúng hỗ trợ phần độc tấu đàn piano của bạn.

Bài viết này của tôi được viết trên cơ sở dựa vào những kiến thức âm nhạc mà tôi đã được học cũng như những kinh nghiệm tập chơi đàn piano trong nhiều năm qua. Nếu bạn thấy những thông tin chia sẻ của tôi ở trên là hữu ích cho việc học đàn piano của bạn, xin ửng hộ tôi bằng một cú click chuột vào website này nhé www.phuoc-partner.com. Cám ơn bạn rất nhiều và chúc bạn thành công chinh phục loại nhạc cụ khó tính này nhé. Xin chào bạn.