Chọn nghề luật sư thường gặp những ngộ nhận gì?

729

Chào mừng bạn đã quay trở lại với chuyên mục quản trị công ty luật của tôi sau khi bạn có thể đã đọc qua những chủ đề thú vị khác trong quyển sách Hướng dẫn khởi nghiệp với nghề luật sư của tôi. Xin mời bạn tiếp tục tham khảo một chủ đề khác cũng rất thú vị của quyển sách này nhé.

Chọn nghề là một trong những quyết định vô cùng quan trọng trong cuộc đời của mỗi con người, bên cạnh quyết định chọn người phối ngẫu khi đến với tuổi thành hôn. Người xưa có câu: “Tậu trâu, cưới vợ, làm nhà” là ba việc làm quan trọng trong cuộc đời của mỗi con người. “Tậu trâu” được xem là chọn nghề và là công việc quan trọng đầu tiên trong cuộc đời của bạn. Chọn sai nghề có thể dẫn đến nhiều hệ lụy vô cùng lớn cho bản thân vì nếu muốn chọn lại nghề trong tương lai nhưng nhiều khả năng là sẽ không được. Bởi lẽ, hoàn cảnh lúc đó không còn cho phép bạn làm như vậy được nữa và lúc đó bạn chỉ còn biết than thân trách phận cho đến lúc về già do quyết định chọn nghề sai lầm của mình khi còn tuổi trẻ.

Với nghề luật sư cũng vậy, qua dư luận xã hội, sách vở, phim ảnh, v.v…, có khá nhiều bạn trẻ hay ngộ nhận về nghề này và sẵn sàng như con thiêu thân lao vào mà không chịu tìm hiểu kỹ trước để biết những mặt trái, điểm yếu của nó trước khi quyết định. Do đó, để giúp bạn có được cái nhìn toàn cảnh về nghề luật sư, xin được chia sẻ bên dưới một vài ngộ nhận thường gặp về nghề luật sư để bạn tham khảo.

 Làm luật sư để cứu người

Có lẽ, bạn đã không còn xa lạ với hình ảnh luật sư hành nghề trong những bộ phim truyền hình, họ luôn tìm cách giúp đỡ những người yếu thế trong xã hội khi những người đó ở trong tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”. Đúng là một trong những mục đích của nghề luật sư là ra tay cứu giúp những người gặp phải vấn đề pháp lý phải đi hầu tòa nhưng bạn nhớ rằng không phải người nào trở thành luật sư cũng đều phải cứu người trong những hoàn cảnh như vậy. Ví dụ, có những luật sư làm việc cho doanh nghiệp ở vai trò luật sư nội bộ với công việc hằng ngày chỉ đơn thuần là tư vấn cho chủ doanh nghiệp cách thức tuân thủ quy định pháp luật. Hay có luật sư, dù là luật sư chuyên nghiệp, nhưng chỉ chuyên làm công việc tư vấn pháp luật, ví dụ như tham gia tư vấn cho khách hàng trong các giao dịch mua bán, sáp nhập chứ không ra tòa hay trung tâm trọng tài với tư cách luật sư biện hộ cho khách hàng. Cũng có một số luật sư lại không tư vấn pháp lý và tham gia tranh tụng mà dành hết thời gian của họ cho việc viết sách luật, dạy học hay làm trọng tài viên ở các trung tâm trọng tài. Do đó, bạn đừng lầm tưởng về điều này để rồi khi đã dày công cố gắng để được trở thành luật sư nhưng chỉ vì một hoàn cảnh thực tế nào đó lại phải làm một công việc trái nghề như trên thì bạn lại cảm thấy bị hụt hẫng, mất phương hướng và điều đó ít nhiều sẽ làm tổn hại đến niềm đam mê nghề nghiệp của bạn.

 Làm luật sư sẽ giỏi thuộc lòng

Đôi khi bạn sẽ nhìn thấy những luật sư biện hộ ở tòa án, trên phim ảnh, trong các buổi phỏng vấn trên truyền hình hay trả lời pháp luật trên báo chí thường trích dẫn một cách chi tiết quy định của pháp luật từ luật, nghị định, thông tư, nghị quyết, công văn khi bàn về một chủ đề pháp lý có tính chất thời sự nào đó. Tuy nhiên, xin đừng ngộ nhận rằng luật sư là người có trí óc siêu phàm, giỏi thuộc lòng văn bản quy phạm pháp luật. Bạn biết không, mỗi luật sư thường chỉ có được thế mạnh trong một vài lĩnh vực pháp luật chuyên môn nào đó và họ thường phải dành nhiều thời gian cho việc tìm đọc và nghiên cứu các văn bản quy phạm pháp luật ban hành có liên quan đến các lĩnh vực pháp luật đó để phục vụ cho công việc hành nghề chuyên môn của họ. Vì thế, họ sẽ nhớ khá kỹ một số điều khoản quan trọng của các văn bản đó để từ đó suy ra các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan khác, còn đối với các lĩnh vực pháp luật không thuộc sở trường của họ thì họ chắc chỉ nhớ những quy định cơ bản hay chung chung mà thôi.

Bên cạnh đó, trước khi ra tòa hay trung tâm trọng tài, ghi hình phỏng vấn, viết báo, trả lời pháp luật, những luật sư đó thường sẽ dành ra khá nhiều thời gian để tìm kiếm các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan để trích dẫn cho phù hợp nên khi bạn thấy họ trích dẫn quy định pháp luật một cách lưu loát thì lại nhầm tưởng rằng họ đã thuộc lòng các tài liệu đó. Bạn biết không, luật sư là một trong những nghề nghiệp cần có tư duy và óc phân tích, phán đoán, đánh giá vấn đề pháp lý, tìm hướng giải quyết sao cho hợp tình hợp lý, biết cách tìm đọc và chọn lựa các quy định của pháp luật có liên quan, từ đó tìm ra các văn bản quy phạm pháp luật cần đọc, và chính điều này góp phần tạo nên thành công của nghề luật sư.

 Làm luật sư sẽ cãi giỏi

Từ lâu, trong xã hội đã có quan niệm cho rằng người nào làm nghề luật sư thì đều phải ra tòa hay trung tâm trọng tài để bào chữa cho khách hàng nên luật sư còn được gọi vui là thầy cãi. Do đó, người nào là luật sư đều được cho là có khả năng ăn nói hơn người. Về điểm này, như đã đề cập ở trên, cần lưu ý rằng không phải ai là luật sư cũng đều ra tòa hay trung tâm trọng tài để tranh tụng bảo vệ quyền lợi khách hàng, bởi lẽ, cũng có luật sư chỉ làm luật sư tư vấn cho các công ty luật độc lập hay làm luật sư nội bộ trong các doanh nghiệp, v.v…, mà những công việc đó lại không cần họ phải cãi giỏi. Thêm vào đó, giả sử bạn là luật sư tranh tụng và phải ra tòa, trung tâm trọng tài thì cũng cần nhớ cho rằng luật sư phải cãi ở đây là cãi lý với mục đích thuyết phục hội đồng xét xử đồng ý với những lập luận pháp lý chặt chẽ và logic của mình dựa trên văn bản quy phạm pháp luật có liên quan, những bằng chứng thu thập được và sự phân tích pháp lý rõ ràng cũng như cách trình bày mang tính thuyết phục chứ không phải là hùng hổ, cố cãi bằng được mà không dựa vào bất kỳ cơ sở pháp lý nào cả. Tóm lại, việc cãi của luật sư ở đây là cãi lý dựa trên những lập luận pháp lý chặt chẽ và logic chứ không phải là nói nhanh, nói dài hơi, giọng to, khỏe so với luật sư của bên đối nghịch của khách hàng để giành chiến thắng.

 Là luật sư đương nhiên được xã hội tôn trọng

Đúng là luật sư cũng giống như bác sĩ là hai trong số các nghề cao quý mà từ xưa đến nay mọi người trong xã hội đều đặc biệt tôn trọng vì họ được xem là những người có học vấn cao trong lĩnh vực chuyên môn của họ khi so sánh với những người làm các công việc bình thường. Bên cạnh đó, họ thường là người biết rõ pháp luật nên họ luôn luôn tuân thủ nghiêm chỉnh quy định của pháp luật, là tấm gương sáng cho những người bình thường khác cũng như việc họ có mục tiêu nghề nghiệp chính yếu là cứu giúp người khác khỏi những vấn đề pháp lý của họ. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng luật sư cũng chỉ được xem là nghề cung cấp dịch vụ có tính chất đặc thù và bạn chính là người cung cấp loại dịch vụ đặc thù đó. Vì vậy, đừng lầm tưởng là bạn đang ban phát ân huệ cho khách hàng và khách hàng phải tôn trọng bạn bởi vì khách hàng là người tạo ra công việc làm và trả thù lao cho bạn. Là người cung cấp dịch vụ tương tự như các loại dịch vụ khác, bạn vẫn phải biết chăm sóc khách hàng một cách chủ động, làm cho khách hàng hài lòng về năng lực chuyên môn, kỹ năng hành nghề và thái độ phục vụ của bạn thì mới mong được khách hàng trả phí dịch vụ pháp lý hậu hĩnh cũng như tôn trọng bạn và sẽ trở thành khách hàng lâu dài của bạn.

 Làm luật sư để làm giàu

Chắc bạn đã biết, hiếm có người nào hành nghề luật sư mà lại trở thành tỷ phú Đô la trên thế giới. Ở Việt Nam cũng vậy, hiếm có người nào hành nghề luật sư mà được biết đến như là triệu phú Đô la. Có thể bạn đã thấy một vài luật sư nào đó rất ư nổi tiếng trên báo chí, truyền hình thông qua các vụ án đình đám mà họ tham gia, họ có công ty luật riêng, có nhà cao cửa rộng, được mời làm luật sư đại diện cho các khách hàng là công ty đại chúng hay tập đoàn lớn, họ được mời trình bày, diễn thuyết ở nhiều diễn đàn, hội thảo chuyên đề pháp luật khác nhau, v.v…, nhưng chung quy lại, luật sư vẫn chỉ được xem là người thực hiện công việc chuyên môn và công ty luật của họ chỉ là nhà cung cấp dịch vụ pháp lý. Nói chung, dịch vụ pháp lý của luật sư đều dựa vào sự tin tưởng của khách hàng và phí dịch vụ pháp lý của luật sư thường sẽ dựa trên số giờ làm việc thực tế mà họ đã phải bỏ ra cho các công việc pháp lý của khách hàng. Với tư cách là người thực hiện công việc chuyên môn, theo yêu cầu của khách hàng, luật sư thường phải là người trực tiếp thực hiện các công việc pháp lý đó cho khách hàng thay vì các đồng nghiệp của luật sư trong khi luật sư cũng chỉ có 24 giờ mỗi ngày để làm tất cả các công việc từ vệ sinh cá nhân, ăn uống, làm việc, ngủ nghỉ, giải trí, công việc gia đình, con cái và các công tác xã hội, v.v…, Nói tóm lại, luật sư khó có thể gia tăng số giờ tính phí dịch vụ pháp lý của mình cho nên luật sư sẽ không thể nào gia tăng thu nhập của mình theo cấp số nhân trong thời gian ngắn để trở nên giàu có như những người hoạt động trong các lĩnh vực ngành, nghề khác.

Bạn cũng nên biết rằng số lượng luật sư chính thức ở Việt Nam được cho là khá nhiều hiện nay và trong số họ đã có không ít luật sư chỉ có mức thu nhập trung bình, thậm chí là thu nhập thấp và buộc phải làm những công việc không đúng với chuyên môn của họ hoặc phải làm thêm một số công việc trái nghề để có được thu nhập ổn định. Vì vậy, bạn đừng chỉ nhìn vào một nhóm nhỏ các luật sư thành đạt nào đó để rồi kết luận rằng nghề luật sư luôn luôn mang lại vinh quang, phú quý cho những người theo đuổi nghề này. Nếu đã chọn luật sư là nghề của mình, bạn cần cố gắng chinh phục chính bản thân mình cũng như vượt qua những đồng nghiệp khác để thành công với nghề luật sư vì đây là một trong những nghề nghiệp có tính cạnh tranh rất cao trong xã hội.

 Làm luật sư để thay đổi quy định bất công của pháp luật

Đúng là khi hành nghề luật sư, luật sư có nhiều cơ hội để đọc và phân tích văn bản quy phạm pháp luật so với những người làm ở những ngành, nghề khác. Vì thế, luật sư sẽ có cơ hội tuyệt vời để đóng góp ý kiến của mình cho các dự thảo sửa đổi, bổ sung văn bản quy phạm pháp luật còn nhiều bất cập hay các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật mới giúp cho hệ thống pháp luật của Việt Nam ngày càng đầy đủ, toàn diện và hoàn thiện hơn, đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập kinh tế sâu rộng và nhanh chóng ở Việt Nam như hiện nay. Đây thực sự là một trong những cách thiết thực nhất để hỗ trợ cho cộng đồng và xã hội.

Tuy nhiên, cũng nên nhớ rằng không phải bất kỳ ý kiến nào của luật sư cũng đều được các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền lắng nghe và thực hiện dù những ý kiến đó có thể được xem là hợp tình, hợp lý. Bởi lẽ, trong xã hội luôn có một số nhóm lợi ích nào đó và đôi khi các văn bản quy phạm pháp luật mới được ban hành phải dung hòa lợi ích của các nhóm lợi ích đó hoặc vì một hoàn cảnh chính trị nào đó mà các nhà lập pháp và hành pháp buộc phải ban hành các văn bản quy phạm pháp luật mới để quản lý một vài loại hình hoạt động nào đó dù các quy định đó có thể chưa thật sự phù hợp hay còn nhiều thiếu sót.

Do đó, công việc chính của luật sư là đọc và nghiên cứu để nắm rõ tinh thần của các quy định pháp luật mới rồi tư vấn cho khách hàng và nếu có cơ hội thì sẽ tham gia đóng góp ý kiến chuyên môn của mình tại các hội thảo, hội nghị chuyên đề pháp luật. Còn việc có sửa đổi, bổ sung hay ban hành các quy định của pháp luật mới hay không thì nên để cho các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền và các nhà làm luật ở Quốc Hội quan tâm và thực hiện theo những lộ trình phù hợp với tình hình phát triển chính trị, kinh tế, xã hội của Việt Nam tại thời điểm đó.

 Làm luật sư để trở thành nhà lãnh đạo

Đồng ý rằng hiện nay ở nhiều nước trên thế giới, có khá nhiều lãnh đạo của các đảng phái chính trị là luật sư hay là người đã từng học chuyên ngành luật tại các trường đại học danh tiếng và cũng có khá nhiều nguyên thủ quốc gia có xuất thân từ nghề luật sư ví dụ như cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton, nguyên Thủ tướng Anh Margaret Thatcher, nguyên Thủ tướng Anh Tony Blair, những người đã từng hành nghề luật sư chuyên nghiệp trước được bầu vào các chức vụ Tổng thống, Thủ tướng của đất nước họ. Tại Việt Nam, một số nhà lãnh đạo cấp Nhà nước cũng có bằng đại học luật, ví dụ như cố Chủ tịch nước Trần Đại Quang, nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang. Tuy nhiên, xin đừng ngộ nhận rằng cứ làm luật sư thì sẽ có nhiều khả năng trở thành người có chức vụ cao trong bộ máy Nhà nước. Hằng năm, ở Việt Nam có hàng ngàn cử nhân luật ra trường từ các trường đại học có uy tín và cũng có đến vài ngàn cử nhân luật được cấp chứng chỉ hành nghề luật sư để trở thành luật sư chính thức và vì thế cơ hội để bạn trở thành lãnh đạo của một trong các cơ quan quản lý Nhà nước là không cao ngoại trừ một số ngoại lệ nào đó.

Ngoài ra, nghề luật sư cũng giúp bạn có được những kiến thức pháp luật quý báu cũng như các năng lực chuyên môn, kỹ năng hành nghề ví dụ như kỹ năng phân tích vụ việc, kỹ năng trình bày, thuyết trình, v.v…, những thứ rất có ích cho công tác hành chính Nhà nước và do đó sẽ giúp gia tăng cơ hội cho bạn làm việc ở vị trí công chức, chuyên viên ở các cơ quan quản lý Nhà nước khi bạn thi tuyển công chức hằng năm chứ việc đó không mang tính chất quyết định cho việc bạn sẽ chắc chắn trở thành lãnh đạo tại các cơ quan quản lý Nhà nước đó. Bởi lẽ, nhiều khi những tiêu chuẩn xét tuyển lãnh đạo của các cơ quan quản lý Nhà nước còn đòi hỏi những yêu cầu khác có liên quan đến việc tham gia đảng phái chính trị của ứng viên, ví dụ như ứng viên phải là đảng viên của Đảng và được Đảng giới thiệu ứng cử chẳng hạn.

 Làm luật sư để biết luật rồi tìm cách lách luật

Nhiều bạn trẻ cho rằng làm nghề luật sư thì phải biết rõ quy định pháp luật và khi đã biết luật như vậy thì luật sư sẽ có xu hướng không chỉ tư vấn cho khách hàng của họ cách thức làm thế nào để tuân thủ pháp luật mà còn tìm kiếm những khe hở của pháp luật hay còn gọi là vùng xám, nơi pháp luật chưa quy định tới hay nếu có quy định thì cũng chưa thật sự rõ ràng và chi tiết. Từ đó, khách hàng của họ sẽ biết cách lách luật để thực hiện những hành vi có lợi cho họ nhưng lại tạo ra rủi ro vi phạm pháp luật và trật tự xã hội để rồi làm phương hại đến lợi ích của Nhà nước, cộng đồng và xã hội. Về vấn đề này, bạn nên nhớ rằng một trong những khả năng chuyên môn của luật sư là phân tích pháp luật, tìm hiểu ý định của nhà làm luật trong các văn bản quy phạm pháp luật khi có những quy định chưa thật rõ ràng với mục đích chính là tư vấn cho khách hàng của họ làm thế nào để tuân thủ quy định pháp luật theo như ý định ban đầu của nhà làm luật, tránh trường hợp khách hàng của họ vô tình hiểu sai rồi làm sai. Từ đó, khách hàng có thể được xem là có hành vi vi phạm pháp luật khi bị cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền kiểm tra, thanh tra.

Việc phân tích pháp luật cũng hỗ trợ luật sư trong việc gợi ý cho các nhà làm luật và các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền thay đổi quy định pháp luật sao cho phù hợp, rõ ràng và đầy đủ nhất. Mặc dù trong thực tế, một số luật sư khi biết những khe hở của pháp luật đã cố tình tư vấn cho khách hàng của họ cách thức để lách luật nhằm phục vụ lợi ích của khách hàng, tuy nhiên những luật sư dạng này chỉ chiếm một phần vô cùng nhỏ trong cộng đồng luật sư và việc này cũng sẽ có thể gây ra rủi ro pháp lý không đáng có cho khách hàng của họ. Trong trường hợp đó, những luật sư đó không phải được vô can mà cũng có thể gián tiếp bị liên lụy nếu có những hệ quả pháp lý nghiêm trọng xảy ra với các khách hàng của họ.

Bài viết này của tôi được viết chủ yếu dựa vào những kiến thức pháp luật bao quát mà tôi đã được học ở trường đại học cũng như những kinh nghiệm hành nghề luật sư chuyên sâu của tôi trong gần 25 năm qua. Nếu bạn thấy rằng những thông tin chia sẻ của tôi ở trên là hữu ích cho việc theo đuổi đam mê với nghề luật sư của bạn, xin hãy ủng hộ tôi bằng một cú click chuột vào website này nhé www.phuoc-partner.com. Cám ơn bạn rất nhiều và chúc bạn thành công chinh phục nghề luật sư của mình. Xin chào bạn.