Dòng nhạc Ballad

65

Khi nhắc tới Ballad, mọi người thường sẽ nghĩ ngay tới những bản tình ca, những ca khúc trữ tình chứa chan cảm xúc mà lại dễ thuộc, dễ hát và phù hợp với chất giọng của rất nhiều người và đây là lý do chính cho sức sống lâu dài của Ballad như vậy. Ballad được biết đến như là một thể loại âm nhạc có nguồn gốc từ hát múa giàu chất thơ, phổ biến ở ở Tây Âu từ thế kỷ XIII. Các bản ballad thường nói về đề tài tình yêu vĩnh cửu, cái chết, danh dự và sự phản bội, tình yêu đơn phương.

Ballad thực tế không phải là một điệu nào cả mà là bản chất của một dòng nhạc. Ballad có thể chơi với các loại điệu nhạc khác nhau mà có mang âm hưởng Ballad ví dụ như Slow Pop hay Piano Ballad chẳng hạn. Ballad có tốc độ chậm, thong thả, lời lẽ không hoa mỹ, nhưng trữ tình nên đủ để tạo nên cảm xúc cho người nghe bởi mang nhiều tâm trạng của tác giả và người hát. Đặc điểm chung của dòng nhạc Ballad là xu hướng lặp đi lặp lại và có một logic du dương rất dễ thuộc lòng, nên giai điệu rất dễ bắt chước, dễ ghi nhớ nên thu hút được đa số mọi người và đây là một trong những lý do chính cho việc các giai điệu Ballad được phổ biến rộng rãi trong văn hóa đại chúng.

Hiện nay Ballad đã chịu sự ảnh hưởng của một số dòng nhạc khác ví dụ như Rock, Opera, Folk, Pop qua việc kết hợp với các dòng nhạc này để tạo nên những loại nhạc mới mà có sự đa dạng của tiết điệu âm nhạc chẳng hạn như Ballad kết hợp với nhạc Rock để trở thành điệu Rock Ballad, Ballad kết hợp với nhạc kịch để trở thành điệu Opera Ballad, kết hợp với Folk (dân ca) để trở thành điệu Folk Ballad, kết hợp với Pop để trở thành điệu Pop Ballad… trong đó thì điệu Pop Ballad được cho là phổ biến nhất. Chính những màu sắc được pha trộn ấy lại tạo cho các điệu nhạc mới có chất Ballad trong chính điệu đó cho nên có một sức sống riêng, điểm khác biệt riêng mà không bị nhàm chán và không làm cho điệu Ballad nguyên thủy bị mai một và lãng quên.

Nói chung, Ballad thường được phân thành 3 loại chính theo tiết nhịp như sau:

  • Loại thứ nhất: Ballad theo tiết nhịp phân đôi (ví dụ như các loại nhịp 2/2, 2/4, 4/4…), thường bao gồm các loại điệu sau: Piano Ballad (tức là Ballad êm dịu, sẽ bao gồm 1 phách mạnh và 3 phách nhẹ), Slow Ballad (1 phách mạnh và 1 phách nhẹ ở trong nhịp 2/4 và 1 phách mạnh, 1 phách mạnh vừa và 2 phách nhẹ trong nhịp 4/4), 8 Beat Ballad (hay còn được gọi là Pop Ballad hay Slow Ballad tức là điệu Pop chậm với tempo từ 60 cho đến dưới 100), 16 Beat Ballad (hay còn được gọi là điệu Slow Soul vì nó giống như điệu Soul (có tính chất vui nhộn) nhưng được chơi chậm ở tempo từ 60 – dưới 100) và Rock Ballad (tức là điệu Rock mà có chất Ballad trong đó). Xin lưu ý rằng 8 beat hay 16 beat không phải là điệu là chỉ nói đến tiết tấu chủ đạo của ca khúc, 8 beat là 1 nốt tròn được chia thành tám móc đơn, 16 beat là 1 nốt tròn được chia thành 16 móc kép. Tiết tấu này dựa trên bộ trống là chủ yếu, vì thế cho nên mặc dù là cùng một nhịp 4/4, có 4 phách, nhưng trống bass sẽ nhanh hay chậm khác nhau nên mới phân ra thành 8 beat và 16 beat. Tuy nhiên, không phải điệu 8 beat nào thì cũng phải đập 8 cái móc đơn, và 16 beat thì phải đập 16 cái móc kép trong một ô nhịp, mà đó chỉ được xem là tiết tấu chủ đạo dựa trên móc đơn và móc kép mà thôi;
  • Loại thứ 2: Ballad Dân Ca, thường được thấy trong các bài hát mang âm hưởng dân ca như các bài hát Huế, Bắc Trung Bộ; và
  • Loại thứ 3: Loại điệu có tiết nhịp phân 3 (chẳng hạn như nhịp 6/8 (còn được gọi là điệu Slow Rock tức là điệu Rock nhưng được chơi với tốc độ chậm với 1 phách mạnh, 1 phách mạnh vừa và 4 phách nhẹ) và nhịp 12/8 (là nhân đôi của nhịp 6/8 nhưng thay vì có 2 phách mạnh, 2 phách mạnh vừa và 8 phách nhẹ thì nhịp 12/8 chỉ có 1 phách mạnh, 3 phách mạnh vừa và 8 phách nhẹ).