Luật sư làm công việc gì là phù hợp nhất khi về hưu? Luật sư về hưu

534

Luật sư về hưu: Vậy là sau cùng bạn cũng đã sắp về đích, mọi chuyện nói chung đều thật sự hoàn hảo đối với bạn cho đến tận thời điểm này. Bạn đã có một nghề nghiệp được mọi người trong cộng đồng, xã hội nể trọng, luật sư về hưu đã có kiến thức pháp luật bao quát và kỹ năng hành nghề chuyên sâu, một công ty luật phát triển tốt và đều đặn sinh lời, một nguồn thu nhập hàng tháng tương đối và ổn định, một gia sản bậc trung lưu và một gia đình hạnh phúc, con cái được học hành đàng hoàng ở các trường có chất lượng tốt.

Bây giờ bạn cũng đã bước qua tuổi 50 và đây cũng chính là lúc phù hợp nhất để luật sư về hưu bắt đầu suy nghĩ về một thời điểm nghỉ hưu hợp lý nào đó cho bạn và những kế hoạch tương lai mà luật sư về hưu sẽ làm sau khi nghỉ hưu.

Với lý do đó, xin được giới thiệu đến luật sư về hưu những hoạt động gắn liền với nghề luật sưmàbạn nên làm sau khi nghỉ hưu. Quan trọng nhất là bạn đừng để cho trí não của mình phải bị ngừng làm việc, hãy giữ cho nó tiếp tục hoạt động có chừng mực vì điều đó vừa giúp luật sư về hưu duy trì được sức khỏe, mang lại một ít thu nhập nào đó ở tuổi xế chiều, tạo niềm vui trong cuộc sống, lại vừa có cơ hội phục vụ, giúp ích cho cộng đồng, xã hội.

Nếu làm được như vậy khi kết thúc một hành trình dài trong sự nghiệp hành nghề luật sư của mình, luật sư về hưu mới thật sự cảm thấy cuộc sống của mình có ý nghĩa như thế nào.   

Bạn nên tránh quan điểm cho rằng khi nghỉ hưu thì có nghĩa là luật sư về hưu phải chia tay với nghề luật sưcủa bạn và vì thế những kiến thức pháp luật, trình độ chuyên môn và kỹ năng hành nghề lâu năm của bạn sẽ bị dần dần mai một theo thời gian. Trên thực tế, nếu biết cách sử dụng chúng một cách đúng nơi, đúng lúc và phù hợp với tuổi tác thì bạn vẫn có thể duy trì được những kiến thức pháp luật, trình độ chuyên môn và kỹ năng hành nghề của mình thêm một thời gian dài nữa.

Ngoài ra, việc sử dụng chúng theo một cách nào đó mà được cho là phù hợp sẽ còn khiến cho bạn cảm thấy mình thật sự còn có ích và vẫn có một vai trò nhất định nào đó trong cộng đồng, xã hội thì đều đó cũng sẽ góp phần không nhỏ trong việc giúp cho trí não của luật sư về hưu tiếp tục hoạt động minh mẫn trong một khoảng thời gian nữa. 

Dưới đây là một số hoạt động điển hình mà có hay không có tạo ra thu nhập có liên quan đến nghề luật sưđể luật sư về hưu cân nhắc và chọn lựa cho mình sau khi nghỉ hưu:

luat-su-ve-huu

Các công việc tạo ra thu nhập khi luật sư về hưu

  • Viết sách

Trong suốt một thời gian dài từ lúc tốt nghiệp đại học, đi làm, bắt đầu hành nghề luật sư rồi khởi nghiệp thành lập công ty luật cho đến khi nghỉ hưu thì bạn đã có hơn 30 năm kinh nghiệm làm việc trong nghề này.

Những kiến thức pháp luật, trình độ chuyên môn và kỹ năng hành nghề của luật sư về hưu thật sự là rất hữu ích không chỉ cho riêng bạn mà còn cho các đồng nghiệp trẻ, sinh viên luật, cộng đồng, xã hội.

Thật sự là rất lãng phí nếu bạn để cho kiến thức pháp luật, trình độ chuyên môn và kỹ năng hành nghề của bạn dần dần bị mai một theo thời gian.

Cho nên, đến tuổi nghỉ hưu, khi có nhiều thời gian rảnh rỗi hơn, bạn nên cân nhắc việc tự nghiên cứu pháp luật rồi viết sách để đúc kết lại những kiến thức pháp luật, trình độ chuyên môn và kỹ năng hành nghề của mình nhằm chia sẻ với đồng nghiệp, cộng đồng. Đây có thể được xem như là di sản nho nhỏ bạn để lại cho các thế hệ luật sưkếtiếp để nâng tầm cho đội ngũ luật sư Việt Nam.

Bạn biết không, viết sách chuyên đề pháp luật không hề đơn giản, nó đòi hỏi bạn không chỉ có kiến thức pháp luật bao quát mà còn phải có năng lực chuyên môn và kinh nghiệm hành nghề chuyên sâu mới có thể đưa ra các hướng dẫn, lời khuyên hữu ích cho người đọc.

Bên cạnh đó, tùy vào đối tượng bạn đọc mà bạn muốn hướng tới là ai, chẳng hạn như sinh viên luật, cử nhân luật, luật sư nội bộ hay luật sưđang hành nghề, v.v…

mà văn phong của bạn cũng cần phải được điều chỉnh theo để các đối tượng bạn đọc đó có thể hiểu được nội dung quyển sách của bạn và những gì bạn muốn truyền tãi, gửi gắm vào đó một cách rõ ràng.

Để quyển sách của bạn có chất lượng, giảm bớt những sai sót không đáng có, bạn nên nhờ một vài đồng nghiệp của bạn ở những thế hệ luật sưkhác nhau cũng như luật sưở những lĩnh vực pháp luật khác nhau góp ý kiến, phản biện đa chiều với bản thảo quyển sách để bạn điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung cho phù hợp trước khi phát hành.

Bạn cũng nên biết rằng trên thực tế các sách về chủ đề pháp luật sẽ không có nhiều bạn đọc như các loại sách về các chủ đề xã hội khác trên thị trường vì đối tượng bạn đọc các loại sách chuyên ngành này thường không nhiều, chỉ gói gọn trong phạm vi những người làm việc có liên quan đến nghề luật sư.

Bên cạnh đó, nếu bạn bán sách thông qua hệ thống các nhà sách có tiếng trên thị trường chẳng hạn như Tổng hợp, Fahasha, Alpha Book thì tỷ lệ chiết khấu mà bạn phải trả cho các nhà sách này thường lên đến khoảng từ 40% đến 50% giá bìa trong khi chi phí in sách mà bạn phải trả cho nhà in thường cũng chiếm từ 35% đến 40% giá bìa.

Do đó, vấn đề lợi nhuận từ việc bán sách, đặc biệt là với quyển sách đầu tay của bạn chắc là sẽ không được bao nhiêu.

Thay vào đó, bạn nên đặt mục tiêu làm sao có thể truyền tải tốt nhất kiến thức pháp luật, trình độ chuyên môn và kỹ năng hành nghề thực tiễn của bạn cho cộng đồng. Mục tiêu lợi nhuận chỉ nên gói gọn trong việc làm sao để luật sư về hưu không bị lỗ khi xuất bản sách là được.

Một cách để luật sư về hưu có thể giảm bớt tiền chiết khấu khi bán sách là bạn bán sách thông qua hệ thống bán sách online chẳng hạn như

vinabook (https://www.vinabook.com/), tiki (https://tiki.vn/), Amazon (https://www.amazon.com/), Ebay (https://www.ebay.com/) với tỷ lệ chiết khấu chỉ từ 10% đến 20% giá bìa hay thậm chí là bạn có thể tự mình phát hành sách thông qua các kênh quảng cáo trên internet

Ví dụ như Linkedin, Facebook, Instagram, Twitter, các trang web mua bán, v.v…

Bên cạnh đó, nếu quyển sách của bạn có nội dung từ 500 trang trở lên, bạn nên tách nó ra thành hai quyển nhỏ Phần 1 và Phần 2 để giá bìa của mỗi quyển sách được hợp lý hơn với người mua thay vì gộp chúng thành một quyển dày với giá bìa cao và sẽ làm cho người đọc phải cân nhắc trước khi mua chúng.

  • Viết báo

Trong thời gian luật sư về hưu còn hành nghề luật sư, dù bạn chưa từng hoặc đã từng viết bài đăng trên các báo, tạp chí chuyên ngành về các đề tài pháp luật nào đó thuộc lĩnh vực chuyên môn của bạn thì khi nghỉ hưu, bạn cũng nên tiếp tục dành thời gian cho các công việc này.

Việc viết bài cho báo, tạp chí ngoài lợi ích của nó là làm cho bạn không bị quên nghề, còn giúp bạn duy trì kiến thức pháp luật, trình độ chuyên môn và kỹ năng hành nghề, chống suy giảm trí nhớ do tuổi cao, không bị cảm giác bản thân bị lạc hậu, bị lãng quên mà còn giúp bạn có thêm một khoản thu nhập tượng trưng nào đó từ tiền nhuận bút được các tòa soạn chi trả.      

  • Dạy học

Dạy học cũng là một cách hay giúp luật sư về hưu không bị quên kiến thức pháp luật, trình độ chuyên môn và kỹ năng hành nghề của mình khi bạn nghỉ hưu, tiếp tục xây dựng các mối quan hệ mới cũng như có được một khoản thu nhập tương đối và thường xuyên.

luật sư về hưu cũng có thể đăng ký dạy học theo chế độ cộng tác viên hay giáo viên thỉnh giảng cho các trường đại học luật hay các trường đại học có tổ chức các khóa học có liên quan đến pháp luật như các khóa học thạc sĩ quản trị kinh doanh mà có môn luật kinh doanh trong chương trình giảng dạy,

hay tham gia giảng dạy các khóa học chuyên đề pháp luật ngắn hạn với các trung tâm đào tạo chuyên nghiệp như Trường Doanh nhân PACE (https://www.pace.edu.vn/), Trường Doanh thương Trí Dũng.

  • Làm đại diện vốn góp cho cổ đông trong các công ty đại chúng

Trên thế giới nói chung và tại Việt Nam nói riêng, dù đã nghỉ hưu nhưng nhiều luật sư có uy tínvẫn được một số khách hàng tín nhiệm đối với thời gian họ còn hành nghề mời làm người đại diện phần vốn góp của họ trong các công ty mà họ bỏ vốn đầu tư.

Điều này là khá phổ biến và là trào lưu chung trên thế giới, vì nói chung luật sưluônđược khách hàng xem là những người có am hiểu chuyên sâu về pháp luật mà ít nhiều có thể hỗ trợ họ trong việc giám sát tuân thủ pháp luật tại nơi họ đầu tư góp vốn hay mua cổ phần.

Bên cạnh đó, với kinh nghiệm tư vấn vận dụng pháp luật trong thời gian hành nghề luật sư cũng đưa ra những lời khuyên hữu ích và thiết thực giúp ban quản trị có những quyết định kinh doanh và quản trị đúng hướng, đúng trọng tâm và tuân thủ pháp luật.

Thời gian luật sư về hưu tiêu tốn cho các công việc như thế trên thực tế không nhiều vì bản chất của công việc này là không có tính chất thường xuyên vì bạn chỉ tốn thời gian cho việc tham gia các cuộc họp đại hội đồng cổ đông, hội đồng quản trị, hội đồng thành viên định kỳ, v.v…

Trong khi đó, phí dịch vụ được trả cho các công việc này cũng khá hậu hĩnh và bạn lại có cơ hội được đi đây đi đó để tham dự các cuộc họp của ban quản trị các công ty cho nên đây cũng được xem là một sự chọn lựa tuyệt vời cho bạn khi bạn nghỉ hưu.

  • Làm trọng tài thương mại hay hòa giải viên thương mại

Nhìn chung, quy chế của các trung tâm trọng tài thương mại tại Việt Nam hiện không quy định về tuổi hưu đối với trọng tài viên.

Điều này có nghĩa rằng nếu luật sư về hưu vẫn còn minh mẫn, còn sức khỏe tốt, mong muốn được làm việc cũng như được các bên tranh chấp tin tưởng chọn lựa là trọng tài viên giải quyết các tranh chấp của họ thì bạn vẫn có thể tiếp tục làm công việc này trong thời gian nghỉ hưu.

Theo quy định của Luật Trọng tài thương mại của Việt Nam, điều kiện để làm trọng tài viên của các trung tâm trọng tài thương mại ở Việt Nam là luật sư về hưu phải có năng lực hành vi dân sự đầy đủ

Theo quy định của pháp luật về dân sự, có trình độ đại học và đã qua thực tế công tác theo ngành đã học như nghề luật sư trong thời gian từ 05 năm trở lên[1].

Tuy nhiên, đây chỉ là những yêu cầu tối thiểu theo quy định của pháp luật. Trên thực tế, mỗi trung tâm trọng tài thương mại sẽ có các tiêu chuẩn của riêng họ và các tiêu chuẩn này thường sẽ có yêu cầu cao hơn các yêu cầu theo quy định của pháp luật. Chẳng hạn,

Với Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (https://www.viac.vn/), những điều kiện được đặt ra để trở thành trọng tài viên có phần khắt khe, bao gồm yêu cầu ứng viên phải có độ tuổi từ 30 đến 70;

Tốt nghiệp đại học và đã qua thực tế công tác theo ngành đã học từ 08 năm trở lên, trừ trường hợp là chuyên gia có trình độ chuyên môn cao, có nhiều kinh nghiệm; có cam kết giải quyết vụ kiện một cách độc lập, khách quan, công bằng và nhanh chóng;

Sẵn sàng tham gia các hoạt động của Trung tâm; nỗ lực cống hiến vì sự phát triển của Trung tâm; có sự giới thiệu của hiệp hội nghề nghiệp trong phạm vi toàn quốc, hoặc trường đại học hoặc viện nghiên cứu, hoặc được ít nhất một thành viên trong Ban điều hành Trung tâm VIAC giới thiệu[2].

Việc tham gia các trung tâm trọng tài với tư cách trọng tài viên là lựa chọn đáng để luật sư về hưu cân nhắc sau khi nghỉ hưu. Bên cạnh việc mang lại nguồn thu nhập thêm cho bạn dù không cố định và thường xuyên,

Công việc này cũng có tác dụng giúp luật sư về hưu không bị quên đi những kiến thức pháp luật, trình độ chuyên môn và kỹ năng hành nghề của mình, tiếp tục duy trì và tạo dựng thêm các mối quan hệ mới trong cộng đồng.

  • Làm việc bán thời gian cho công ty luật của bạn

Dù luật sư về hưu đã nghỉ hưu và chính thức không còn làm việc cho công ty luật của bạn nữa nhưng nếu công ty luật của bạn có nhu cầu, bạn cũng có thể giao kết hợp đồng lao động bán thời gian hoặc theo một công việc nhất định nào đó để hỗ trợ họ trong một số công việc không có liên quan đến công việc pháp lý của khách hàng.

Trên thực tế, các công ty luật thường nhờ các luật sưđã nghỉ hưu của họ hỗ trợ họ trong các công việc nội bộ ví dụ như huấn luyện nội bộ, huấn luyện kiến thức pháp luật, trình độ chuyên môn và kỹ năng hành nghề

Ví dụ như kỹ năng làm việc theo nhóm, kỹ năng giao tiếp với khách hàng, kỹ năng phát triển kinh doanh, kỹ năng giao việc cho các luật sưtrẻ, các cử nhân luật và các trợ lý luật sưtrong công ty luật.

Ngoài ra, công ty luật của bạn cũng có thể giao kết hợp đồng dịch vụ với bạn để bạn tiếp tục làm việc cho họ với chức danh luật sư hợp tác (off counsel) nhằm tận dụng danh tiếng và uy tín của bạn thêm một thời gian  hợp lý nữa và bạn sẽ được trả một khoản phí dịch vụ tượng trưng nào đó cho việc sử dụng tên tuổi của luật sư về hưu cho mục đích này. 

Các công việc vừa nêu không những giúp cho luật sư về hưu có được một công việc không chịu áp lực cao, chủ động về thời gian mà còn có điều kiện gần gũi với công việc trước đây bạn đã từng làm, lại có thêm một ít thu nhập, kiến thức pháp luật của luật sư về hưu không bị lạc hậu,

Giúp bạn duy trì hoạt động trí óc cũng như giúp công ty luật của bạn có được một người phụ trách công việc huấn luyện chuyên môn và kỹ năng nghề nội bộ đáng tin cậy với chi phí thấp để đào tạo đội ngũ kế cận cũng như duy trì sự ảnh hưởng của bạn đối với khách hàng của công ty luật của bạn trong một thời gian nữa sau khi bạn nghỉ hưu.

  • Các công việc không tạo ra thu nhập

Ngoài các công việc tạo ra thu nhập như trên, khi luật sư về hưu cũng có thể chọn cho mình một số công việc khác dù không mang lại thu nhập cho bạn nhưng vẫn không kém phần hấp dẫn như sau:

  • Làm các công việc thiện nguyện cho cộng đồng

Trong suốt quá trình hành nghề luật sư cho đến khi luật sư về hưu, chắc chắn bạn ít nhiều đã tạo được cho mình một mức độ uy tín nào đó trong cộng đồng, xã hội. Đây là một lợi thế rất lớn cho bạn để kêu gọi và vận động bạn bè,

đồng nghiệp cũng đã nghỉ hưu như bạn hay những người vẫn còn làm việc tham gia các công việc thiện nguyện giúp ích cho cộng đồng, xã hội.

Có rất nhiều công việc thiện nguyện mà bạn có thể làm ví dụ như quyên góp tiền tặng người dân ở các vùng gặp bão lụt, thiên tai; cấp học bổng, tặng quà cho những học sinh nghèo, hiếu học, học giỏi;

góp tiền xây dựng trường học cho học sinh vùng sâu, vùng xa, xây cầu bê tông cho các vùng nông thôn nghèo; tài trợ tiền thuốc men cho các bệnh nhân nghèo, người già neo đơn, trẻ mồ côi gặp bệnh nan y, hiểm nghèo, v.v…

  • Tham gia công việc của đoàn luật sư địa phương

Các dự thảo luật, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật của Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan Nhà nước ở Trung ương và địa phương thường được các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền tổ chức lấy ý kiến đóng góp của người dân trước khi chính thức ban hành.

Việc tham gia đóng góp ý kiến cho các dự thảo như thế cũng có ý nghĩa nhất định trong việc xây dựng, phát triển và hoàn thiện hơn nữa hệ thống pháp luật Việt Nam. Do đó, khi bạn nghỉ hưu và có nhiều thời gian rảnh rỗi, bạn nên tham gia tích cực trong việc đóng góp ý kiến cho các dự thảo luật và văn bản quy phạm pháp luật.

Dĩ nhiên, với uy tín hành nghề luật sưcộng với kiến thức pháp luật, trình độ chuyên môn và kỹ năng hành nghề chuyên sâu của bạn trong một vài lĩnh vực pháp luật nào đó, sự tham gia của bạn sẽ góp phần không nhỏ trong việc phản biện các dự thảo luật, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật giúp hoàn thiện, giảm bớt mơ hồ, không rõ ràng, không nhất quán của văn bản quy phạm pháp luật.   

  • Tham gia câu lạc bộ xã hội nghề nghiệp

Như đã trình bày ở Mục 5.5.2 của Quyển sách này, việc tham gia với tư cách thành viên của các câu lạc bộ xã hội – nghề nghiệp tại Việt Nam ví dụ như VNHR, Hội Doanh nghiệp trẻ, BNI,

Câu lạc bộ 2030 là một trong những công việc phát triển kinh doanh thường xuyên của luật sưmà bạn đã thực hiện và duy trì trong sốt một khoảng thời gian dài khi bạn còn hành nghề luật sư.

Khi bạn nghỉ hưu, mặc dù mục tiêu phát triển kinh doanh giờ đây không còn là ưu tiên của bạn, bạn vẫn nên tiếp tục duy trì sự tham gia đều đặn của mình trong các câu lạc bộ xã hội – nghề nghiệp đó.

Nếu có nhiều thời gian rảnh rỗi, bạn cũng nên tham gia tích cực và thường xuyên hơn đối với các hoạt động của các hiệp hội xã hội – nghề nghiệp ví dụ như tham gia làm diễn giả của một số hội thảo chuyên đề pháp luật,

hay tích cực tham gia đóng góp ý kiến cho các diễn đàn thảo luận có liên quan đến pháp luật hay tham gia vào ban chấp hành của các câu lạc bộ xã hội – nghề nghiệp để chủ động hơn trong các công việc hữu ích cho cộng đồng, xã hội.

Dù biết rằng những công việc như thế không mang lại tiền bạc hay vật chất gì đáng kể cho bạn nhưng nó thật sự có nhiều ý nghĩa và mang lại giá trị tinh thần rất lớn giúp bạn vững tin trong cuộc sống, cảm thấy vẫn có ích cho cộng đồng, xã hội.   

  • Tham gia hoạt động của cơ quan Nhà nước ở địa phương

Các hoạt động của cộng đồng dân cư tại nơi mà bạn cư ngụ và sinh sống khi luật sư về hưu cũng là một sự lựa chọn đáng cân nhắc để bạn dành thời gian rảnh rỗi của mình sau khi nghỉ hưu vào những nơi đó.

Với mức độ uy tín có được từ việc hành nghề luật sưcủa mình, bạn có thể tự ứng cử vào các chức vụ dân bầu tại địa phương ví dụ như tổ trưởng tổ dân phố, trưởng ấp để có điều kiện tham gia các hoạt động tại địa phương mang lại lợi ích cho cộng đồng, xã hội.

Khi luật sư về hưu Bạn cũng nên tiếp tục sinh hoạt trong tổ hưu trí của phường, xã nơi gia đình bạn cư ngụ hoặc thậm chí là tự ứng cử vào vị trí đại biểu hội đồng nhân dân các cấp hay ứng cử làm đại biểu quốc hội để góp tiếng nói nhỏ bé của mình vào việc cải thiện và nâng tầm môi trường pháp lý của đất nước nói chung và cho địa phương của bạn nói riêng.  

Bài viết này của tôi được viết chủ yếu dựa vào những kiến thức pháp luật bao quát mà tôi đã được học ở trường đại học cũng như những kinh nghiệm hành nghề luật sư chuyên sâu của tôi trong gần 25 năm qua.

Nếu bạn thấy rằng những thông tin chia sẻ của tôi ở trên là hữu ích cho việc theo đuổi đam mê với nghề luật sư của bạn, xin hãy ủng hộ tôi bằng một cú click chuột vào website này nhé www.phuoc-partner.com. Cám ơn bạn rất nhiều và chúc bạn thành công chinh phục nghề luật sư của mình. Xin chào bạn.

7 Điều Cần Lưu ý Trước Khi Tìm Luật Sư Tư Vấn


[1] Điều 20 Luật Trọng tài thương mại

[2] http://viac.vn/trong-tai/de-tro-thanh-trong-tai-vien-thi-phai-co-nhung-tieu-chuan-gi-a350.html