-Advertisment-spot_img
23 C
Ho Chi Minh City
Trang ChủÂm NhạcKỹ thuật hòa âm 4 bè khi chơi piano (phần 1)

Kỹ thuật hòa âm 4 bè khi chơi piano (phần 1)

- Advertisement -
- Advertisement -

Hòa âm là môn nghệ thuật sử dụng các hợp âm để viết cho các bè hát trong cùng một lời ca, cùng một nhạc điệu cùng một lúc. Hòa âm là một nghệ thuật vì nó đòi hỏi bạn phải lựa chọn các hợp âm sao cho phù hợp nhất theo gu thẩm mỹ âm nhạc của bạn. Sự sắp xếp các nốt có trong hợp âm không những phải hay, phản ánh đúng ý đồ của tác giả bản nhạc mà lời ca của mỗi bè cũng phải trôi chày. Sự chuyển đổi từ hợp âm này sang hợp âm khác được gọi chung là sự di chuyển của hợp âm. Các nốt nhạc di chuyển lên xuống trong một bè được gọi là sử chuyển động (moving).

Luật hòa âm được hiểu như là những kinh nghiệm về hòa âm của những người đi trước, được rút tỉa, gạn lọc theo thời gian, để từ đó đưa ra những hướng dẫn hợp lý cho môn hòa âm. Luật hòa âm có những hướng dẫn căn bản để liên kết các hợp âm lại với nhau.

Một bản nhạc hòa âm thường có 4 bè hợp với 4 bè của ca đoàn bao gồm: (1) Soprano (nữ cao); và (2) Alto (nữ trầm); (3) Tenor (nam cao); và (4) Basso (nam trầm). Hai bè nữ được viết ở trên ở khóa Sol trong khi hai bè nam được viết ở khóa Fa. Trong hợp xướng thì bốn bè của người hát sẽ xảy ra cùng một lúc nhưng trong hòa tấu thì không nhất thiết 4 bè phải vang lên cùng một lúc mà các bè có thể lần lược xuất hiện trong ô nhịp vì khi một bè vang lên thì độ vang của nó vẫn còn và sẽ hòa quyện vào các bè sẽ vang lên kế tiếp. 

Do hợp âm ba chỉ có ba nốt nhạc cho nên để viết hòa âm bốn bè thì bạn phải kép một nốt, và đó thường sẽ là nốt gốc quãng một hay quãng 8 (vì nốt gốc thường đại diện cho hợp âm) hoặc kép quãng ba (dùng để phân biết trưởng hay thứ), ít khi lại kép quãng năm. Đôi khi, bạn sẽ không dùng đến nốt quãng năm trong hợp âm (âm giảm). Khi đọc một hợp âm thì bạn sẽ đọc từ dưới lên.   

Khi học về hòa âm thì bạn phải chú ý đến bốn vấn đề sau đây: (1) Âm vực của giọng hát (vocal range); (2) Kép âm (doubling) và giảm âm (omit); (3) Thể của hợp âm (trial intersion); (4) khoảng cách giữa các bè.  Về Âm vực của giọng hát thì các nốt nhạc phải nằm trong âm vực của mỗi bè (hoặc mỗi nhạc cụ). Việc chia âm vực chỉ có tính chất tương đối vì có người thì hát cao hoặc hát trầm hơn. Khoảng cách giữa 2 bè liền nhau (ví dụ như bè Soprano và Alto) sẽ không được cách nhau quá một quãng tám trừ bè Basso và Tenor vì nếu cách xa quá như vậy thì sẽ bị rỗng ở giữa không được hay. Các bè cũng không được chéo nhau, hay còn được gọi là chéo bè đó là khi bè Tenor lại thấp hơn bè Basso hay bè Alto lại cao hơn bè Soprano.

Hòa âm có hai thể xếp đó là thể xếp hẹp (close) và thể xếp rộng (open). Thể xếp hẹp là khi khoảng cách giữa bè Soprano và bè Alto nhỏ hơn 01 quãng tám. Thể xếp rộng là khi khoảng cách từ bè Tenor đến bè Soprano lại cách nhau từ một quãng tám trở lên (dùng khi Soprano ở cao).

Một bài hòa âm chuẩn khi mà:

  • Các bè phải nằm ở trong âm vực của từng bè;

    • Các bè không được cách nhau quá xa;

    • Không được chéo bè;
  • Không có quãng năm hay quãng tám đúng song song vì như vậy sẽ không có hòa âm; và

    • Quãng năm và quãng tám cùng chiều không có.

Tâm lý của quãng trong hòa điệu.

  • Quãng ba và quãng sau nghe thuận tai và có vai trò quan trọng nhất vì quãng ba làm thay đổi màu sắc. Quãng ba trưởng cho có cảm giác vui tươi và trong trẻo còn quãng ba thứ thì cho cảm giác buồn bã và u tối. Quãng sáu là quãng ba đảo lại nên sẽ cho cảm giác êm dịu, nhưng không vững vàng như quãng ba.
  • Quãng hai và quãng 7 thì là các quãng nghịch nên sẽ nghịch nên sẽ nghe chói tai. Quãng bảy là quãng đảo của quãng hai. Quãng bảy nghe nghịch tay nhưng đở hơn quãng hai (vì ở xa nhau).
  • Quãng bốn, quãng năm và quãng tám đúng thì đầy tròn. Trong đó, quãng tám cho cảm giác đầy đặn, mạnh mẻ, còn quãng năm thì cho cảm giác tròn trĩnh, đầy đủ giống như quãng tám còn quãng bốn thì nghe có vẻ quả quyết, không buồn, không vui.
  • Luật hòa âm nói chung không cho phép các quãng tám và quãng năm di chuyển song song vì khi di chuyển như vậy thì sẽ không có hòa âm và nghe nhàm tai, âm thanh nghèo nàn.
  • Các quãng tăng và quãng giảm thì quá sáng hoặc quá tối.

Hợp âm 3 có 3 thể đó là thể nguyên vị, thể đảo 1 (I6) và thể đảo 2 (I6/4). Hợp âm 7 có 4 thể đó là thể nguyên vị, thể đảo 1 (V6/5), thể đảo 2 (V4/3) và thể đảo 3 (V2). Khi ở thể đảo 3 (V2) của hợp âm 7 thì âm thanh sẽ có khuynh hướng bị hút về thể đảo 1 (I6) của hợp âm chủ. Ví dụ, Em khi muốn di chuyển về Am thì sẽ chuyển từ Em sẽ di chuyển qua Em/D rồi từ đó mới về Am/C. Tóm lại, khi đi theo vòng quãng bốn (I-IV hoặc V-I) thì âm 7 sẽ luôn được giải quyết đi xuống. Do đó, khi sử dụng âm 7 ở bè bass thì nó nhất định phải đi xuống. Ví dụ về vòng quãng bốn:

  • Em-E7-Am-Am7-D-D7-G-G7-C-CM7-F#dim-F#7-5-B-B7-Em;
  • G-G7-C-CM7-F#dim-F#7-5-B-B7-Em-E7-Am-Am7-D-D7-G.
  • Am-Am7-Dm-Dm7-G-G7-C-CM7-F-FM7-Bdim-Bdim7-E-E7-Am.
  • C-CM7-F-FM7- Bdim-Bdim7-E-E7-Am-Am7-Dm-Dm7-G-G7-C.

    Bài viết này của tôi được viết trên cơ sở dựa vào những kiến thức âm nhạc mà tôi đã được học cũng như những kinh nghiệm tập chơi đàn piano trong nhiều năm qua. Nếu bạn thấy những thông tin chia sẻ của tôi ở trên là hữu ích cho việc học đàn piano của bạn, xin hãy ủng hộ tôi bằng một cú click chuột vào website này nhé www.phuoc-partner.com. Cám ơn bạn rất nhiều và chúc bạn thành công chinh phục loại nhạc cụ khó tính này nhé. Xin chào bạn.
- Advertisement -
RELATED ARTICLES
- Advertisment -
spot_img

Most Popular

Recent Comments