-Advertisment-spot_img
27 C
Ho Chi Minh City
Trang ChủÂm NhạcThị tấu hay học thuộc lòng bản nhạc piano và 10 mẹo...

Thị tấu hay học thuộc lòng bản nhạc piano và 10 mẹo nhớ nhanh

spot_img

Khi nhìn qua các bản nhạc viết cho đàn piano, bạn sẽ dễ dàng nhận thấy rằng các bản nhạc này luôn có hai khóa nhạc là khóa Sol (dành cho giai điệu bên tay phải) và khóa Fa (dành cho phần âm hình mẫu đệm bên tay trái) thay vì chỉ có một khóa Sol (dành cho giai điệu) thường được trình bày ở các bản nhạc trong các sách nhạc được bày bán ở các hiệu sách hoặc trên mạng cho nên các bản nhạc được viết cho đàn piano thường rất dài, từ 5 đến 6 trang giấy trở lên.

Với một khối lượng thông tin về kỹ thuật bàn phím và giai điệu nhiều như vậy trong một bản nhạc, nếu bạn chỉ tập trung vào phần kỹ thuật thị tấu nhằm đạt được kỹ năng phản xạ nhanh khi đọc và chơi bản nhạc để có thể chơi tiết tấu nhanh và linh hoạt cũng như có độ chính xác cao hơn thì vẫn chưa đủ vì khi làm như vậy thì bạn lại phụ thuộc vào bản nhạc, lúc nào bạn cũng phải nhìn vào bản nhạc để chơi và vô hình trung nó tạo ra sự bất tiện cho bạn.

Ví dụ:

  • nếu bản nhạc có nhiều trang, khi người chơi đang chơi thì không thể để hết các trang nhạc trên giá đàn được vì thiếu chỗ còn nếu muốn lật trang thì phải nhờ người khác giúp, nếu người chơi tự lật trang thì có khi lại không kịp để đệm hay cũng có trường hợp chơi các giai điệu có tiết tấu nhanh hay nhiều khi gấp gáp, người chơi có thể làm rơi trang nhạc mà dẫn đến kết quả là phải dùng chơi giữa chừng;
  • đi đâu mà muốn chơi bản nhạc mà bạn muốn chơi thì bạn phải mang chúng vì nếu không thì bạn không thể nhớ hết bản nhạc để chơi bản trọn vẹn được;
  • khi tập trung nhìn vào bản nhạc thì bạn không còn đủ thời gian để nhìn vào bàn phím để quan sát các ngón tay đang chơi của mình để điều chỉnh âm lượng lớn nhỏ sao cho phù hợp với sắc thái, tính chất của bản nhạc;
  • khi buộc phải nhìn vào bản nhạc, nó sẽ làm cho bạn bị chậm lại trong việc đọc và dịch các nốt ra trong đầu của bạn để trở thành những gì mà bạn đang chơi bằng hai tay của bạn;
  • nếu bạn cần mở mắt để có thể tiếp nhận một lượng lớn thông tin đi vào não của bạn và phải lập tức diễn dịch chúng theo nhiều cách phức tạp ngay lập tức thì bạn sẽ không thể nhắm mắt để phiêu theo đường đi của giai điệu và tiết tấu của bản nhạc; và
  • khi buộc phải nhìn vào bản nhạc khi chơi, nếu vì một lý do nào đó mà bạn chơi bị sai thì bạn cũng khó có thể ứng tấu nhanh để tìm cách quay trở lại ngay đoạn nhạc chơi đúng ở phần ngay trước đó của bản nhạc trong thời gian nhanh nhất có thể và như thế sẽ làm gián đoạn bản nhạc đang chơi.

Tuy nhiên, điểm bất lợi chính của việc học thuộc lòng đó chính là não của bạn, đặc biệt là của những người lớn tuổi đã chứa quá nhiều thông tin cuộc sống rồi, không tài nào chứa được thêm quá nhiều thông tin nữa và do đó bạn thông thường sẽ chỉ nhớ được tối đa đến vài chục bản nhạc hoặc có thể rơi vào trường hợp đó là trong khi bạn cố để nhớ cho được các bản nhạc bạn mới tập thì các bản nhạc cũ mà bạn đã chơi lâu rồi lại dần bị quên. Bên cạnh đó, nếu học chọn cách thuộc lòng thì bạn có có khuynh hướng không muốn nhìn nốt nhạc và do đó kỹ năng thị tấu bản nhạc của bạn sẽ dần kém đi theo thời giab và khi gặp các bản nhạc mới bạn sẽ gặp nhiều khó khăn để tập làm quen.

Từ những thuận lợi và bất lợi được nêu ở trên, nếu bạn chọn học thuộc lòng bản nhạc thì bạn nên biết rằng học thuộc lòng bản nhạc sẽ giúp cho bạn có thể nhìn được 02 bàn tay và kiểm soát các ngón tay của bạn sao cho chúng có thể đứng thẳng trên phím đàn cũng như giúp cho bạn tránh được sự phân tâm giữa bản nhạc và phím đàn, nó cũng giúp cho bạn khi bạn cần quay video hay tham gia chơi đàn piano ở đâu đó.

Bên cạnh đó, mặc dù việc luyện tập kỹ năng thị tấu là hết sức cần thiết để xử lý các bản nhạc mới, bạn cũng cần phải học qua các bước để có thể học thuộc lòng cả một bản nhạc trong thời gian nhanh nhất có thể. Các bước thông thường cho quá trình học thuộc lòng một bản nhạc sẽ tuần tự như sau:

  1. Trước tiên, bạn cần làm quen với bản nhạc qua việc học thuộc lòng giai điệu của bản nhạc (do tay phải đảm nhận). Ban đầu, bạn nên chọn các bản nhạc phổ biến mà có thể bạn đã biết hoặc thuộc lòng một phần nào đó của giai điệu bản nhạc rồi. Bằng việc mở bản nhạc đó trên Youtube, MP3… để bạn xem và nghe đi nghe lại bản nhạc nhiều lần cũng như đọc qua ca từ nếu bản nhạc có lời để hiểu rõ hơn về ý nghĩa của từng câu nhạc, từng đoạn đoạn, hiểu được cách xây dựng, phát triển và chốt lại nội dung ca từ của tác giả bản nhạc;
  2. Tiếp theo, bạn nên xem tác giả bản nhạc đã soạn phần âm hình mẫu đệm cho bản nhạc theo tiết điệu gì để từ đó bạn có thể biết được một cách khái quát âm hình mẫu đệm tiêu biểu của tiết điệu đó của tác giả bản nhạc cho phần âm hình mẫu đệm bên tay trái của bạn;
  3. Kế đến, bạn cần biết một ít kiến thức về nhạc lý và hòa âm để có thể tìm hiểu về cách hình thành và phát triển giai điệu của tác giả bản nhạc để rồi từ đó biết được vòng hợp âm mà tác giả bản nhạc đã sử dụng và tìm hiểu các âm hình mẫu đệm tiêu biểu của chúng (âm hình mẫu đệm hẹp từ quãng 5 đến quãng 8), âm hình mẫu đệm rộng (hơn 01 quãng 8) để ghi nhớ cho bên phần âm hình mẫu đệm bên tay trái. Bên cạnh đó, do phải tạo đường đi âm bass của các hợp âm sao cho liền lạc nên bạn cũng cần nhớ các hợp âm đảo và các âm hình mẫu đệm tiêu biểu của chúng;
  4. Tiếp nữa, trong một bản nhạc thì thường có 3 đoạn nhạc được tác giả đưa vào dựa vào mà sự mô phỏng giai điệu và tiết tấu của bản nhạc đó chính là Đoạn dạo đầu, Giang tấu, Kết (xin xem thêm ở Phần hướng dẫn cách soạn Đoạn dạo đầu, Giang tấu, Kết) và bạn cần biết chúng nằm ở đâu trong bản nhạc để ghi nhớ chúng;
  5. Tiếp nữa, trong một bản nhạc thì ngoài phần giai điệu bên tay phải và phần âm hình mẫu đệm chính bên tay trái thì sẽ còn có thêm phần tô điểm tức là các phần thêm vào của tác giả bản nhạc nằm rải rác ở nhiều vị trí khác nhau trong bản nhạc (ví dụ như các câu dẫn, nối, chèn, lót, kiệu) nhằm hỗ trợ, nâng cao vai trò của giai điệu, làm đẹp cho giai điệu, nối kết các câu, các đoạn lại với nhau sao cho liền lạc. Do đó, bạn cần biết chúng nằm ở đâu trong bản nhạc để không chỉ học thuộc lòng chúng mà còn biết chơi chúng mạnh nhẹ sao cho phù hợp với vai trò và công năng của chúng trong một bản nhạc (âm lượng của phần tô điểm, sắc thái thường phải nhỏ hơn âm lượng của giai điệu để giúp làm nổi bật giai điệu); và
  6. Bạn phải tính toán và thu xếp các ngón tay ở phần âm hình mẫu đệm ở tay trái và phần giai điệu ở tay phải sao cho hợp lý và thuận tiện cho bạn nhất trên phím đàn piano và cố gắng ghi nhớ chúng. Xin tham khảo thêm về cách xếp ngón tay trên phím đàn piano.

Bên cạnh các bước được nêu ở trên, bạn cũng cần biết đến 10 mẹo bên dưới để có thể học thuộc lòng bản nhạc của bạn nhanh nhất có thể:

  • Thứ nhất, bạn cần tập trung vào việc luyện tập bằng cách tìm kiếm một nơi yên tỉnh nào đó, mà không bị ồn vì các tiếng động để tận dụng tối đa sức tập trung của bạn. Bạn chỉ cần bỏ ra từ 30 phút đến 01 giờ dành cho việc tập đàn mỗi ngày thì đã là hợp lý rồi nhưng bạn phải thật sự tập trung;
  • Thứ hai, bạn nên đọc qua ca từ của bản nhạc (nếu bản nhạc có lời) để hiểu hơn về ý nghĩa của chúng. Đối với các bản nhạc từ thập niên 1990 trở về trước, các tác giả bản nhạc thường chú trọng đến ý nghĩa của ca từ, ca từ như một câu chuyện kể được họ dẫn dắt bằng âm nhạc vậy cho nên nếu bạn có thể hiểu được nội dung của bản nhạc thì nó sẽ ngấm vào trong não của bạn rất nhanh và vì thế bạn sẽ nhớ chúng rất lâu;
  • Thứ ba, bạn nên chia nhỏ bản nhạc ra thành các đoạn phân khúc A1, đoạn phân khúc A2, đoạn điệp khúc B (cao trào) rồi lại chia nhỏ các đoạn này thành từng câu. Nếu câu nào quá dài thì chia câu đó ra thành các chi câu. Trong các chi câu thì cũng phải phân chia ra thành các cụm nhỏ, thông thường mỗi cụm nhỏ như vậy sẽ là nửa ô nhịp, 1 ô nhịp hoặc thậm chí là nhiều hơn tuỳ theo bản nhạc hoặc theo kinh nghiệm của bạn. Bạn sẽ chơi từng đoạn nhỏ như thế đến khi thành thục rồi sẽ ráp từng chi câu lại thành câu, ráp các câu lại thành đoạn và các đoạn lại thành một bản nhạc hoàn chỉnh. Việc chơi từng đoạn nhỏ của bản nhạc sẽ giúp cho bạn có thể tự tin chơi ở bất kỳ đoạn nào của bản nhạc vào bất kỳ thời điểm nào và như vậy bản nhạc sẽ trở lên phong phú hơn vì tính đa đạng của bản nhạc. Bên cạnh đó, việc chơi từng đoạn nhỏ cũng sẽ giúp bạn bắt kịp được nhịp độ và tiết tấu của bản nhạc tốt hơn, dễ tập trung hơn và do đó sẽ ít bị sai hơn;
  • Thứ tư, bạn cần chơi từng đoạn nhạc với một tốc độ thật chậm, sau khi đã thuần thục từng đoạn nhạc thì nối từng đoạn nhạc đó lại với nhau rồi từ từ tăng dần tốc độ lên cho đến khi đạt được tốt độ cần thiết theo ý đồ của tác giả bản nhạc. Nếu được, bạn nên quay video lại bản nhạc mà bạn đã tập và nghe đi nghe lại để giúp cho bạn có thể phân tích những phần khó học nhất để tìm cách khắc phục lỗi;
  • Thứ năm, khi gặp một đoạn nhạc khó nào đó, bạn không nên quá cố gắng tập luyện cho đến khi thành thục vì bộ não của bạn thật sự đã bị bão hòa, bạn có cố gắng cho lắm vào thì cũng khó có thể hoàn thành do bộ não của bạn không thể tiếp nhận và ghi nhớ thêm bất kỳ thông tin nào khác cho nên bạn cần giải lao trong khoảng từ 10 đến 15 phút hoặc bạn có thể chuyển sang tập một đoạn nhạc khác để cho não của bạn có thời gian nghỉ ngơi, tự sắp xếp lại và ghi nhớ lại các thông tin mà nó đã tiếp nhận trước khi bạn quay trở lại tiếp tục tập đoạn đó lần nữa;
  • Thứ sáu, khi đang chơi mà bạn phải ngưng lại giữa chừng vì quên, bạn cần tìm cho ra chỗ bị ngưng đó, bạn sẽ dừng chơi và bắt đầu thử đoán xem bạn có thể nhận ra thêm được các nốt có trong một vài ô nhịp nữa hay không và cố gắng ghi nhớ chúng cho các lần tập sau;
  • Thứ bảy, khi bạn đang chơi một cụm nốt nào đó của bản nhạc thì bạn cần phải đảo mắt nhanh qua phía bên phải của cụm nốt đó để nhìn cho được một vài nốt đầu của cụm nốt kế tiếp để từ đó gửi thông tin mà bạn đã thấy về não của bạn để nó có đủ thời gian hợp lý sắp xếp các ngón tay của bạn sao cho phù hợp với thế tay, nốt, cách xếp ngón hiệu quả nhất để chơi cụm nốt kế tiếp. Nếu không làm như thế thì khi di chuyển đến cụm nốt kế tiếp thì trong một thời gian quá ngắn mà não của bạn phải xử lý một lượng thông tin quá lớn thì sẽ không thể thực hiện cho kịp và sẽ làm cho bạn mắc lỗi hoài, chậm cải thiện;
  • Xa hơn nữa, người chơi cần tập và ghi nhớ các tiết tấu, motif thông dụng thường được các nhạc sĩ sử dụng khi soạn nhạc để khi gặp các nốt của các tiết tấu này thì người chơi sẽ có thể kịp thời xử lý nhanh, gọn và chính xác;
  • Thứ chín, việc tập chép tay ra giấy bản nhạc có sẳn cũng là một cách để bạn có thể nhớ các nốt có trong bản nhạc. Bạn hãy chọn cho mình một bản nhạc yêu thích nào đó rồi ngồi tự viết lại bản nhạc đó với sự trình bày chi tiết, rõ ràng hết mức có thể trong khả năng của bạn. Khi làm được như vậy, não của bạn sẽ tự động ghi lại những hoạt động đôi tay của bạn và từ đó giúp bạn ghi nhớ sâu được những gì mà đôi tay của bạn đã thực hiện; và
  • Thứ mười, không có gì khác hơn là bạn phải tập đàn thật nhiều mỗi ngày trong một thời gian dài. Trong khoảng thời gian đó, não của bạn sẽ có điều kiện được luyện tập đều đặn và thường xuyên để có thể tạo ra cho bạn một sự phản xạ tốt đối với việc đọc bản nhạc được nhanh và thoải mái khi chơi. Do đó, bạn cần dành nhiều thời gian và công sức, nên để cho bị phạm sai lầm, chán nản, tuyệt vọng, mất phương hướng để rồi sau đó bạn sẽ nhận được những quả ngọt cho mình trong suốt cuộc đời còn lại của bạn?

    Tóm lại, khi chơi đàn piano thì bước đầu tiên là bạn nên tập với kỹ thuật thị tấu trước. Khi đã dần dần quen thuộc được với bản nhạc, bạn sẽ chuyển qua bước thứ hai đó là tập thuộc lòng bản nhạc theo các cách thức và mẹo được nêu ở trên. Tuy nhiên, khi đang chơi mà bạn lại quên một nốt nào đó thì bạn vẫn có thể quay trở lại thị tấu để nhìn vào bản nhạc và tìm xem nốt nhạc đó nằm ở đâu để tập lại cho nhớ. Khi đã có thể thuộc lòng được bản nhạc rồi thì bạn sẽ chuyển sang bước thứ ba đó là tập nhắm mắt khi chơi đàn piano tương tự như phong cách trình diễn của các pianist chuyên nghiệp để có thể cảm nhận được âm nhạc của bản nhạc bằng thính giác mà sẽ giúp cho bạn có được cảm giác phiêu với giai điệu cũng như có thể giúp bạn diễn đạt sắc thái của bản nhạc một cách sâu sắc nhất để dễ truyền cảm đến người nghe. Bạn nên xem cả ba bước được nêu ở trên như là những kỹ năng theo mức độ từ thấp đến cao và có bổ sung qua lại cho nhau mà bạn cần phải được học và tập luyện thường xuyên cho đến khi thành thục.

    Bài viết này của tôi được viết trên cơ sở dựa vào những kiến thức âm nhạc mà tôi đã được học cũng như những kinh nghiệm tập chơi đàn piano trong nhiều năm qua. Nếu bạn thấy những thông tin chia sẻ của tôi ở trên là hữu ích cho việc học đàn piano của bạn, xin hãy ủng hộ tôi bằng một cú click chuột vào website này nhé www.phuoc-partner.com. Cám ơn bạn rất nhiều và chúc bạn thành công chinh phục loại nhạc cụ khó tính này nhé. Xin chào bạn.

spot_img
RELATED ARTICLES
- Advertisment -spot_img
spot_img

Most Popular

Recent Comments