-Advertisment-spot_img
32 C
Ho Chi Minh City
Trang ChủÂm NhạcKỹ thuật đệm piano theo phong cách nhạc nhẹ3 cách cần cho chuyển tông và chuyển điệu khi chơi piano

3 cách cần cho chuyển tông và chuyển điệu khi chơi piano

spot_img

Khi một bản nhạc được chơi không chỉ một (ton) giọng từ đầu đến cuối như thường thấy trong đa số các bản nhạc mà ở một đoạn nào đó của bản nhạc, thường là ở đoạn điệp khúc B hoặc là đoạn chuẩn bị kết thúc bản nhạc, tác giả lại có chủ ý đổi bản nhạc sang một (ton) giọng khác để tạo thêm màu sắc cho bản nhạc, trong trường hợp đó bạn nên sử dụng một trong ba cách sau đây:

  • Cách 1:  Bạn tìm cho ra một hợp âm chung của hai (ton) giọng đó, sau đó sẽ bắt đầu chơi từ đầu đến cuối của phần bản nhạc thuộc (ton) giọng thứ nhất rồi chuyển sang hợp âm chung của hai (ton) giọng để rồi từ đó sẽ tiếp tục di chuyển đến hợp âm 7 át của hợp âm chủ của phần bản nhạc thuộc (ton) giọng thứ hai để tạo sức hút từ hợp âm 7 át về hợp âm chủ rồi hút về hợp âm chủ của phần bản nhạc thuộc (ton) giọng thứ hai. Bạn cần chú ý rằng:
  • Sau khi đã về hợp âm chủ của phần bản nhạc thuộc (ton) giọng thứ hai mà bạn lại muốn khẳng định thêm một lần nữa sự thay đổi (ton) giọng này thì có thể chuyển trở lại hợp âm 7 át của hợp âm chủ của phần bản nhạc thuộc (ton) giọng thứ hai một lần nữa rồi mới quay trở về hợp âm chủ của phần bản nhạc thuộc (ton) giọng thứ hai;
  • Khi quay về hợp âm chủ của phần bản nhạc thuộc (ton) giọng thứ hai, tùy vào thể đảo nào của hợp âm 7 át tại thời điểm đó mà bạn sẽ tìm thế bấm thuận lợi nhất để di chuyển về hợp âm chủ của phần bản nhạc thuộc (ton) giọng thứ hai (có thể là ở thể nguyên vị hoặc là một trong các thể đảo của hợp âm chủ để làm sao nghe cho nó được liền bậc và có hòa âm);
  • Nếu cả hai hợp âm chủ của cả hai (ton) giọng có hơn một hợp âm chung thì bạn phải chọn hợp âm chung nào mà bạn nghe hay nhất để sử dụng cho phù hợp;
  • Có đôi khi, hợp âm chủ của (ton) giọng thứ hai mà bạn dự định chuyển đến lại cũng chính là một trong các hợp âm có trong hợp âm chủ của (ton) giọng thứ nhất. Khi gặp trường hợp đó, bạn có thể chuyển (ton) giọng trực tiếp từ (ton) giọng thứ nhất sang (ton) giọng thứ hai mà không cần tìm ra một hợp âm chung gián tiếp nào khác giữa hai (ton) giọng. Ví dụ, bản nhạc giọng Đô trưởng và bạn muốn chuyển qua giọng Fa trưởng thì bạn có thể chuyển thẳng luôn từ C qua F thay vì phải di chuyển về một hợp âm chung nào đó của cả hai (ton) giọng trước (ví dụ như Bb) vì trong âm giai của hợp âm Đô trưởng có hợp âm F trưởng; và
  • Bạn nên đặt các hợp âm sẽ chuyển qua (ton) giọng thứ hai ở phách mạnh.

Ví dụ: Phần bản nhạc thuộc giọng (ton) thứ nhất có hợp âm chủ là C mà bao gồm bốn hợp âm chính và bốn hợp âm song song là: C, F, G, G7, Am, Dm, Em, E7 trong khi phần của bản nhạc thuộc (ton) giọng thứ hai có hợp âm chủ là Gm bao gồm bốn hợp âm chính và bốn hợp âm song song là Gm, Cm, Dm, D7, Bb, E, F, F7 thì cả hai (ton) giọng nêu trên có một hợp âm chung đó là Dm. Như vậy, khi bạn chơi hợp âm chủ sau cùng của phần bản nhạc thuộc (ton) giọng thứ nhất là C thì từ đó bạn sẽ di chuyển qua hợp âm bắt cầu Dm rồi di chuyển tiếp đến hợp âm 7 át của hợp âm chủ của phần bản nhạc thuộc (ton) giọng thứ hai là D7 rồi mới di chuyển trở về hợp âm chủ thứ hai là Gm, và nếu bạn lại muốn khẳng định việc chuyển (ton) giọng thêm một lần nữa thì bạn có thể chơi lại một lần nữa hợp âm D7 trước khi di chuyển trở về hợp âm Gm.

  • Cách 2: Khi di chuyển từ hợp âm chủ của (ton) giọng thứ nhất sang hợp âm chủ của (ton) giọng thứ hai mà cả hai (ton) giọng đều không có hợp âm chung trong thang âm 7 hợp âm của hai âm giai đó thì bạn có thể tìm đến các hợp âm chung gián tiếp của hai hợp âm chủ trong giọng trưởng và giọng thứ hòa thanh và giai điệu (chắn chắn là sẽ có hợp âm chung) để từ đó bạn sẽ di chuyển về hợp âm chung gián tiếp của chúng rồi từ đó bạn sẽ di chuyển tiếp đến hợp âm 7 át của hợp âm chủ thứ hai để rồi từ đó sẽ có lực hút di chuyển về hợp âm chủ thứ hai.

Ví dụ 1: Hợp âm chủ A khi di chuyển qua Bb thì cả hai (ton) giọng đều không có hợp âm chung vì 7 hợp âm trong âm giai của A chỉ bao gồm các hợp âm sau đây: A, D, E, F#m, Bm, C#m và G#dim và 7 hợp âm của âm giai Bb chỉ có các hợp âm sau đây: Bb, Eb, F, Gm, Cm, Dm và A#dim cho nên bạn phải tìm đến các hợp âm có trong trưởng hòa thanh của hợp âm A tức là Dm thay vì D (nốt F# đổi thành F) và như vậy cả hai âm giai A và Bb có một hợp âm chung đó là Dm nên từ A bạn sẽ di chuyển qua Dm trước rồi tiếp tục di chuyển qua Eb (bậc IV của Bb vì Eb rất gần với Dm) rồi từ đó di chuyển tiếp đến hợp âm 7 át của Bb là F7 để hút về Bb. 

Ví dụ 2: hợp âm chủ Am khi di chuyển qua Bbm thì cả hai (ton) giọng đều không có hợp âm chung vì 7 hợp âm trong âm giai của Am chỉ bao gồm các hợp âm sau đây: Am, Dm, E, C, F, G và Bdim và 7 hợp âm của âm giai Bbm chỉ có các hợp âm sau đây: Bbm, Ebm, Fm, Db, Gb, Ab và Cdim cho nên bạn phải tìm đến các hợp âm có trong thứ hòa thanh của hợp âm Am tức là Dm thay vì D (nốt F# đổi thành F) và như vậy cả hai âm giai A và Bb sẽ có một hợp âm chung là Dm nên từ A bạn di chuyển qua Dm trước rồi từ đó di chuyển tiếp qua Eb (bậc IV của Bb vì Eb rất gần với Dm) rồi tiếp tục di chuyển đến hợp âm 7 át của Bb là F7 để hút về Bb. 

  • Cách 3: Bạn có thể dùng kỹ thuật chromatic (nữa cung) để chữa cháy trong trường hợp bạn không có đủ thời gian để tính toán và xử lý chuyển điệu theo Cách 1 hoặc Cách 2 nêu trên.

Ví dụ: Bản nhạc gốc không có chuyển (ton) giọng nhưng khi hát ca sĩ lại muốn xử lý chuyển (ton) giọng ở một đoạn nào đó của bản nhạc để tạo thêm màu sắc cho âm nhạc hoặc nếu ca sĩ bị lạc nhịp và muốn đổi (ton) giọng ngay lúc đó để có thể hát được thì trong trường hợp bất ngờ như vậy bạn không còn cách nào khác là nên chơi từ nốt chính của hợp âm chủ của phần bản nhạc thuộc (ton) giọng thứ nhất rồi di chuyển sang nốt chính của hợp âm chủ của phần bản nhạc thuộc (ton) giọng thứ hai. Kỹ thuật chromatic cần được sử dụng trong tình huống này giúp xóa nhòa điệu tính của hợp âm chủ của phần bản nhạc thuộc (ton) giọng thứ nhất để người nghe dễ dàng chấp nhận hợp âm chủ của phần bản nhạc thuộc (ton) giọng thứ hai.    

Khi chơi hai bản nhạc mà không có cùng (ton) giọng và cũng không cùng điệuví dụ như điệu Boston và điệu Slow Rock mà dẫn đến tình huống là tốc độ, nhịp và tiết điệu của cả hai bản nhạc cũng khác nhau và mỗi bản nhạc lại ở một (ton) giọng khác nhau thì để chuyển (ton) giọng cho liền lạc, sẽ có hai trường hợp xảy ra như sau:

  • Từ bản nhạc có nhịp điệu chậm ví dụ như điệu Slow Rock chuyển sang bản nhạc có nhịp điệu nhanh ví dụ như điệu Pop thì bạn có thể sử dụng kỹ thuật dằn như Tutti, Tace để từ phần của bản nhạc có tiết điệu chậm chuyển sang phần bản nhạc có tiết điệu nhanh; và
  • Từ bản nhạc có tiết điệu nhanh ví dụ như điệu Slow Rock chuyển sang bản nhạc có tiết điệu chậm ví dụ như điệu Boston thì bạn nên sử dụng kỹ thuật Rall, Rit để làm cho tốc độ của bản nhạc thứ nhất (điệu Slow Rock) chậm lại bằng với tốc độ của bản nhạc thứ hai (điệu Boston) rồi dùng kỹ thuật rải hợp âm chậm chậm di chuyển từ hợp âm chủ của bản nhạc thứ nhất sang hợp âm chung của hai bản nhạc rồi từ đó di chuyển tiếp đến hợp âm 7 át của hợp âm chủ của bản nhạc thứ hai rồi hút về hợp âm chủ của bản nhạc thứ hai, và bạn cũng có thể tiếp tục khẳng định lại một lần nữa nếu muốn.

Cũng có trường hợp bạn phải chơi một bản nhạc ở hai (ton) giọng khác nhau vì lời của bản nhạc khá đơn điệu và cứ lặp đi lặp lại nhiều lần, nên để tránh nhàm chán cho người nghe thì bạn có thể tạm thời chuyển (ton) giọng của bản nhạc trong một đoạn ngắn nào đó của bản nhạc sang một giọng (ton) thứ hai rồi sau đó quay trở lại với (ton) giọng thứ nhất và kỹ thuật này thường được gọi với cái tên là ly điệu, tức là mượn những thang âm xa để hòa âm cho những giai điệu vốn dĩ đã nhàm chán.

Bạn cần chú ý rằng khi chuyển (ton) giọng thì bạn cũng phải di chuyển qua hợp âm chung của hai (ton) giọng rồi từ đó mới di chuyển đến hợp âm 7 át của (ton) giọng thứ hai rồi mới di chuyển trở về hợp âm chủ của (ton) giọng thứ hai. Tuy nhiên, nếu muốn di chuyển đột ngột sang hợp âm chủ thứ hai mà không phải di chuyển qua hợp âm chung của hai (ton) giọng thì bạn nên chọn hợp âm chủ thứ hai là hợp âm mà hợp âm chủ thứ nhất là hợp âm át của hợp âm chủ thứ hai (hai hợp âm cách nhau một quãng bốn). Ví dụ: bản nhạc đang được chơi ở hợp âm chủ C thì khi sử dụng kỹ thuật ly điệu, bạn nên chọn hợp âm chủ là F vì hợp âm chủ C là hợp âm át của F cho nên sẽ có sức hút từ C về F.  

Chú ý, khi chơi độc tấu đàn piano mà bạn muốn chuyển tạm qua một hợp âm chủ nào khác thì cũng được nhưng nếu là đệm hát thì bạn cần chú ý là khi bạn chuyển từ hợp âm chủ này sang hợp âm chủ khác thì hợp âm chủ khác đó phải nằm trong khoảng nốt giai điệu (tức là âm vực mà ca sĩ đang hát bản nhạc đó cho bạn đệm có thể hát được nếu không thì ca sĩ sẽ bị trật (ton) giọng ngay).

Cũng có một số trường hợp một bản nhạc lại được tác giả bản nhạc sử dụng hai tiết điệu khác nhau ví dụ như đoạn phiên khúc A thì chơi điệu Boston nhưng đến đoạn điệp khúc B thì lại chơi điệu Slowrock. Trong trường hợp như vậy, bạn phải biết các phách mạnh và mạnh vừa của từng loại nhịp, số phách cũng như các mẫu âm hình đệm của điệu (chủ yếu là các âm Bass) để có thể điều chỉnh các điểm nhấn của tay trái của bạn theo âm hình tiết tấu được phù hợp nhất. Bên cạnh đó, tùy vào tiết tấu nhanh hoặc chậm của từng tiết điệu mà bạn phải tự điều chỉnh trường độ của giai điệu sao cho phù hợp với tính chất của từng điệu.

Nếu chơi liên khúc từ hai bản nhạc trở lên mà cả hai bản nhạc đều không được chơi ở cùng một tiết điệu thì ngoài việc phải tìm hợp âm chung như trong trường hợp chuyển bản nhạc có cùng tiết điệu thì bạn còn phải biết cách chuyển đổi qua lại giữa các tiết điệu như trong trường hợp một bản nhạc nhưng lại được chơi ở hai tiết điệu khác nhau.

Bài viết này của tôi được viết trên cơ sở dựa vào những kiến thức âm nhạc mà tôi đã được học cũng như những kinh nghiệm tập chơi đàn piano trong nhiều năm qua. Nếu bạn thấy những thông tin chia sẻ của tôi ở trên là hữu ích cho việc học đàn piano của bạn, xin hãy ủng hộ tôi bằng một cú click chuột vào website này nhé www.phuoc-partner.com. Cám ơn bạn rất nhiều và chúc bạn thành công chinh phục loại nhạc cụ khó tính này nhé. Xin chào bạn.

spot_img
RELATED ARTICLES
- Advertisment -spot_img
spot_img

Most Popular

Recent Comments