9 Cách chơi Giang tấu (Interlude) trong đệm piano

15323

Nguyễn Hữu Phước biên soạn Cách chơi Giang tấu (Interlude) trong đệm piano

Giang tấu là phần dạo giữa các lần hát khác nhau.  Ví dụ bài hát có phần A (phiên khúc) và phần B (điệp khúc), khi ta hát A rồi đến B rồi thì nhạc giữa gọi lài giang tấu rồi quay lại A rồi đến B. Trong một số trường hợp, cũng có thể dùng đoạn Intro dài làm luôn chức năng của giang tấu. Giang tấu ngoài việc hỗ trợ cho ca sĩ và làm nổi bậc giai điệu thì còn là cơ hội cho người đệm piano có cơ hội phô diễn các ngón nghề piano của mình.

Giang tấu thường dài bằng với một đoạn tiêu biểu của ca khúc hay chơi đoạn tiêu biểu đó hai lần nếu đoạn tiêu biểu đó quá ngắn nhưng việc chơi hai lần phải hợp lý. Đoạn giang tấu thường dài hơn đoạn Intro.

Có nhiều cách để tạo ra giang tấu như sau:

  1. Chọn 1 đoạn nguyên mẫu của đoạn B làm giang tấu (đây là cách đơn giản nhất);
  2. Lấy nhân tố của một đoạn tiêu biểu trong đoạn B làm giang tấu, bao gồm các bước sau:
    • Lấy toàn bộ giai điệu của đoạn đó (bao gồm cả cao độ và tiết tấu) hay chỉ lấy tiết tấu nhưng thay đổi cao độ;
    • Thêm hay bớt nốt giai điệu theo âm giai vào để cho ra được style của ca khúc;
    • Cắt bớt phần nhân tố đó hay mở rộng thêm ở những chổ còn trống trong khuông nhạc để hình thành nên phần phát triển giai điệu của riêng bạn. Tuy nhiên, bạn cần chú ý là giai điệu cần có chổ thở trong giang tấu để cho có sự rõ ràng từng phần của ca khúc;
    • Sử dụng vòng hòa âm của đoạn B hay kết hợp việc sử dụng vòng hòa âm của đoạn B và các hợp âm màu + 6, 9, 7, 4 để làm các nốt của hợp âm mở rộng trong việc sáng tác Giang Tấu và chắc chắn sẽ hay dù không phải là rất hay (hay bạn sẽ tự soạn ra một vòng hợp âm mới của riêng bạn – có thể hay hoặc không hay) để đánh cho phần phát triển của riêng bạn ở bước 3 ở trên thông qua việc áp dụng các kỹ thuật sau:
      • Chồng hợp âm cả hai tay;
      • Rãi hợp âm cả hai tay;
      • Chồng hợp âm ở tay trái và rải giai điệu ở tay phải; hoặc
      • Chồng hợp âm ở tay phải và rải giai điệu ở tay trái.
  3. Nếu theo bạn, phần giang tấu hơi ít thì bạn có thể đánh lại đoạn giang tấu đó một lần nữa nhưng không nên giống hoàn toàn như phần đầu của riêng bạn ở bước 3 ở trên dù cũng thông qua các bước ở trên (cũng chọn 1 phần ngắn nào đó của đoạn) nhưng tạo ra một phần phát triển mới thứ 2 của riêng bạn rồi lại sử dụng vòng hòa âm của đoạn B như trên để phát triển giang tấu cho riêng bạn. Lưu ý, khi muốn đánh giang tấu 2 lần thì lần đầu các nốt cần đơn giản một tý (ít nốt hay nốt đơn nhiều hơn nốt kép), để dành lại cho phần 2 có nhiều nốt hơn để tăng độ rộn ràng;
  4. Cũng còn một cách khác nữa để phát triển giang tấu đó là kết hợp giữa chồng âm 3 hay âm 5 để tăng độ dày và rãi nốt như các kỹ thuật ở trên;
  5. Sau cùng, có thể kết hợp các cụm nốt liên 3 hay liên 6 vào trộn chung với phần rãi nốt hay giữa rãi nốt và chồng hợp âm 3 – 5 (kỹ thuật khó).

Trong trường hợp ca khúc có các đoạn A 1, A 2, B, và A 3 thì có thể lấy tiết tấu của đoạn A2 rồi biến tấu giai điệu đi dẫn theo các hợp âm của đoạn đó để vào đoạn B. Trong trường hợp ca khúc có các đoạn A 1, A 2 và B thôi hay chỉ có đoạn A và B mà thôi thì có thể lấy tiết tấu của đoạn B và biến tấu giai điệu chúng đi rồi dẫn theo các hợp âm của đoạn đó để vào lại đoạn A 1. Trong trường hợp ca khúc có các đoạn A 1 và A 2 và A 3 mà thôi thì có thể lấy tiết tấu của đoạn A 3 và biến tấu giai điệu chúng đi rồi dẫn theo các hợp âm của đoạn đó rồi vào lại đoạn A 1.

Dòng dịch chuyển giai điệu của giang tấu, dù lấy âm hưởng của một đoạn giai điệu nào đó của ca khúc để có mùi ca khúc, nhưng cũng phải có lên có xuống theo hình Sin để giai điệu đẹp, ngoại trừ trường hợp bạn có ý riêng trong một đoạn nào đó của giang tấu mà lại theo một âm hình khác đi (ví dụ như theo các nốt của hợp âm chẳng hạn).

Cách tốt nhất là kết hợp đan xen lẫn nhau giữa chồng hợp âm, chạy giai điệu hình Sin và âm hình để tạo ra sự đa dạng của phần giang tấu và quan trọng là phải có mùi của một hai ô nhạc tiêu biểu nào đó để có chất của ca khúc.

Tương tự như đoạn Intro, các nốt giai điệu khi rớt vào các phách mạnh thì phải rớt vào các nốt của hợp âm (hợp âm 3 nốt hay hợp âm 4 nốt) và những âm giai điệu phát triển mà trùng với các nốt hợp âm ở các phách mạnh thì nên tránh, đặc biệt là nốt bass vì khi bị trùng như vậy thì sẽ không có hòa âm nên sẽ không được hay. Tuy nhiên, cũng cần chú ý là không phải lúc nào nốt giai điệu cũng cần né nốt bass để có hòa thanh vì như vậy thì đôi khi đường giai điệu đi sẽ không được phong phú. Có nhiều khi bạn đan xen giữa việc tránh và không tránh nốt bass với nhau để tránh nhàm chán hay có thể sử dụng việc tránh ở đoạn 1 rồi lại đan xen ở đoạn 2 để làm cho giai điệu phong phú thêm.