-Advertisment-spot_img
28 C
Ho Chi Minh City
Trang ChủÂm NhạcCách chơi đoạn dạo đầu (Intro) của bản nhạc

Cách chơi đoạn dạo đầu (Intro) của bản nhạc

spot_img
  • Bạn có thể lấy một hoặc một vài hợp âm của một câu nhạc tiêu biểu nào đó trong bản nhạc để làm hợp âm cho đoạn dạo đầu. Theo đó, tay trái của bạn sẽ lần lượt rải các nốt của hợp âm đã chọn còn tay phải của bạn sẽ chập hợp âm trên các hợp âm theo tiết điệu của bản nhạc. Cách tạo đoạn dạo đầu như vậy sẽ giúp tạo ấn tượng và gây ngạc nhiên cho người nghe, khi các hợp âm được chơi vừa dứt thì giọng của người hát cũng bắt đầu vào ngay đoạn phiên khúc A hoặc đoạn điệp khúc B của bản nhạc;
  • Bạn cũng có thể sử dụng các hợp âm + 6, hợp âm 9, hợp âm 7, hợp âm 4 là các hợp âm màu hay còn được gọi là các hợp âm mở rộng để soạn đoạn dạo đầu;
  • Xa hơn nữa, bạn cũng có thể lấy các hợp âm có trong một hoặc hai câu nhạc tiêu biểu nào đó trong bản nhạc để làm các hợp âm cho đoạn dạo đầu. Tiếp theo, tay phải của bạn sẽ chơi các nốt của âm giai theo hợp âm chủ của bản nhạc trên nền của các hợp âm mà bạn đã chọn sao cho các nốt nhạc đó rơi vào các phách mạnh của các nốt có trong các hợp âm mà bạn đã chọn tại từng ô nhịp. Chú ý, nếu đó là ô nhịp chót của câu nhạc đã chọn để từ đó di chuyển quay về hợp âm chủ bậc I thì bạn nên đổi nó thành hợp âm bậc V để tạo sức hút từ hợp âm 7 át về hợp âm chủ rồi dừng lại, lấy đà rồi đi thẳng vào giai điệu chính của bạn nhạc ở bậc I;
  • Bạn sẽ dậm hoặc rải các nốt nhạc có trong vòng hợp âm mà bạn đã chọn: ví dụ như:
  • Vòng hợp âm I-IV-V. Ví dụ: C-F-G7-C;
  • Vòng hợp âm I-IV-V-I-V (áp dụng cho cả giọng trưởng và giọng ức thứ). Ví dụ: Am-Dm-E-Am – E7-Am;
  • Vòng hợp âm I-VI-II-V (I-V) (áp dụng cho giọng trưởng). Ví dụ: C-Am-Dm-G7-C;
  • Vòng hợp âm quãng ba I-VI-IV-V (I-V) (áp dụng cho giọng trưởng và giọng thứ). Ví dụ: Am-F-Dm-E7-Am;
  • Vòng hợp âm quãng hai lùi dần âm Bass I-VII-VI-V (I-V) (áp dụng cho giọng thứ). Ví dụ: Cm-Bb-Ab-G7-Cm;
  • Vòng hợp âm quãng bốn lớn I-IV-VII-III-VI-II-V (I-V) (áp dụng cho giọng thứ). Ví dụ: Dm–Gm–C–F–Bb–E (Eb, Em7-5, Gm, Gm6) – A7;
  • Vòng hợp âm I-III-IV-V (áp dụng cho giọng trưởng). Ví dụ: C-Em-F-G7-C;
  • Vòng hợp âm I-III-VI-V (áp dụng cho giọng trưởng) Ví dụ: C-Em-Am-G7-C;
  • Vòng hợp âm I-II-V-I-V (áp dụng cho giọng trưởng). Ví dụ: C-Dm-G-C-G7-C;
  • Vòng hợp âm Canon I-V (đảo 1)-VI-III (đảo 1)-IV-I (đảo 1)-VI-V (áp dụng cho giọng trưởng);
  • Kết hợp hai hoặc nhiều vòng hợp âm ở trên lại với nhau; và
  • Có thể sử dụng các hợp âm màu (+ 6, 7, 9, 4).
  • Bạn cũng có thể mô phỏng lại giai điệu của bản nhạc. Để làm được điều này, bạn cần biết những cách sau đây:
  • Bạn sẽ sao y nguyên si (giống cả về cao độ và tiết tấu) mô-típ chính của bản nhạc (thường đó chỉ là vài nốt nhạc ở ngay câu đầu tiên của bản nhạc) để làm đoạn dạo đầu với số ô nhịp chẳn. Để có được đoạn dạo đầu hay, bạn nên thay đổi cao độ của chúng bằng cách di chuyển đoạn mô-típ đó lên hoặc xuống từ một đến hai quãng tám;
  • Bạn sẽ sao y nguyên si từ một đến hai câu nhạc nào đó có tính chất tiêu biểu trong bản nhạc để làm đoạn dạo đầu. Sau đó, bằng cách giữ nguyên tiết tấu của đoạn nhạc đó nhưng bạn sẽ thay đổi một phần hoặc toàn bộ cao độ của nó. Cũng để cho đoạn dạo đầu được hay, bạn nên thay đổi cao độ của đoạn nhạc đó bằng cách di chuyển nó lên hoặc xuống từ một đến hai quãng tám;
  • Bạn sẽ sao nguyên si từ một đến hai câu nhạc nào đó có tính chất tiêu biểu trong bản nhạc để làm đoạn dạo đầu. Sau đó, bạn sẽ giữ lại một phần tiết tấu (có biến tấu một ít) và thay đổi cao độ của chúng. Để cho đoạn dạo đầu hay, bạn nên thay đổi cao độ của đoạn nhạc đó bằng cách di chuyển chúng lên hoặc xuống từ một đến hai quãng tám;
  • Bạn có thể lấy chất liệu của bản nhạc bằng cách chọn một đoạn nhạc nào đó hay trong một đoạn nhạc (không quan trọng đoạn đó thuộc đoạn phiên khúc A hay của đoạn điệp khúc B) miễn sao nó có tính chất tiêu biểu, điển hình của bản nhạc để làm tiết tấu chuẩn (thường sẽ có tiết tấu lặp đi lặp lại) rồi thay đổi các nốt của đoạn nhạc đó theo mẫu âm hình đệm của tiết điệu bản nhạc theo vòng hợp âm mà bạn đã chọn để rồi từ đó đi vào đoạn phiên khúc A. Chú ý, để cho cân đối thì đoạn nhạc đó phải chẳn các ô nhịp, trừ một vài trường hợp đặc biệt mà tác giả bản nhạc cố ý muốn làm cho bản nhạc bị lẻ ô nhịp. Tuy nhiên, bạn cần chú ý rằng khi lặp lại các mẫu âm hình đệm đó ở tay phải thì ngay khi bạn vừa chơi xong đến lần thứ hai thì bạn phải biết cách biến tấu nó đi một chút cho phong phú bằng cách thêm vào hoặc cắt bớt nốt nhạc của đoạn đó rồi sau đó lại quay trở lại với mẫu âm hình đệm đã chơi;
  • Bạn cũng có thể lấy chất liệu của bản nhạc bằng việc chọn một đoạn giai điệu hay nào đó trong đoạn nhạc có tính chất tiêu biểu, điển hình của bản nhạc để làm tiết tấu chuẩn và thêm vào hoặc cắt bớt đi một phần của mẫu âm hình đệm đó cũng như thay đổi các nốt theo mẫu âm hình đệm đó ở vòng hợp âm mà bạn đã chọn. Tuy nhiên, bạn cần chú ý rằng khi lặp lại các đoạn mẫu âm hình đệm đó ở tay phải thì khi bạn chơi xong đến lần thứ hai, bạn cũng nên biến tấu chúng bằng cách tăng hoặc giảm số nốt có trong mẫu âm hình đệm đó để tránh nhàm chán rồi sẽ quay trở lại với mẫu âm hình đệm đã chơi. Bạn có thể sử dụng vòng hợp âm đi xuống theo âm giai diatonic (hay chọn vòng hợp âm đi lên Ví dụ: Am – G – F – E7 – Am nhưng sẽ không hay bằng đi xuống). Chú ý, phần tiết tấu của hai hợp âm Am và G nên giống nhau để giúp định hình tiết tấu, nhưng khi đến hợp âm F thì bạn phải biến tấu để không bị nhàm chán rồi khi đến hai phách đầu của hợp âm E7 thì bạn sẽ quay trở lại với tiết tấu đã chọn nhưng ở hai phách kế tiếp sau đó thì bạn có thể không theo tiết tấu đã chọn mà chỉ áp dụng chức năng nối dẫn từ hợp âm E7 về hợp âm Am bằng cách chạy trên âm giai diatonic làm sao để từ hợp âm E7 về lại được hợp âm Am. Nếu bạn chưa chịu dừng lại ở đó mà muốn đi thêm một vòng hòa âm nữa thì không nên cho giai điệu chạy thẳng về nốt gốc của hợp âm Am mà chỉ nên cho giai điệu chạy về nốt ở bậc III hoặc nốt ở bậc V của hợp âm Am. Sau đó, bạn sẽ cho chơi thêm vòng hợp âm đó một lần nữa nhưng ở lần sau này thì bạn có thể từ hợp âm Am di chuyển đến hợp âm G thì tiết tấu đã được biến tấu đi so với lần đầu một ít, đến hợp âm F thì lại được biến tấu thêm nữa để rồi đến hai phách đầu của hợp âm E7 sẽ dẫn về hợp âm Am tương tự như ở trên nhưng sẽ di chuyển về nốt gốc của hợp âm Am.  Xin xem thêm phần hướng dẫn về các vòng hợp âm thông dụng trong đệm đàn piano; và
  • Bạn cũng có thể chọn một đoạn nhạc hay, tiêu biểu nào đó trong bản nhạc rồi dùng các bè trên hoặc bè dưới của bản nhạc để thay đổi cao độ của đoạn nhạc đó nhưng vẫn giữ nguyên được tiết tấu gốc kết hợp với sự phát triển đôi chút ở phần giai điệu để giúp cho đoạn dạo đầu thêm phần phong phú.
  • Tương phản với giai điệu của bản nhạc.
  • Bạn sẽ tạo ra dấu ấn đặc biệt cho đoạn dạo đầu bằng cách nào đó để bất kỳ ai khi nghe đến đoạn dạo đầu đó thì cũng biết là người hát đang chuẩn bị hát bản nhạc nào. Tuy nhiên, bạn cần lưu ý rằng cách này hơi bị lạc đề vì khi nghe đoạn tự chế đó thì nó sẽ không giống với giai điệu của bản nhạc cho lắm nên đoạn dạo đầu nào mà được soạn như vậy phải hình tượng được nội dung của bản nhạc;  
  • Bạn sẽ sáng tạo ra một giai điệu nào đó trên vòng hòa âm của bản nhạc theo một trong các nguyên tắc sau đây: (1) các nốt tại các phách mạnh sẽ là các nốt có trong hợp âm hoặc ít nhất thì các nốt có trong hợp âm phải chiếm đa số trường độ trong ô nhịp đó; (2) giai điệu nên được tiến hành liền bậc ở các quãng gần ví dụ như quãng hai, quãng ba, quãng bốn nhằm tạo một giai điệu đẹp và hòa quyện hơn và phần kết của đoạn dạo đầu nên cho hút dẫn về hợp âm chủ của bản nhạc. Bạn không nên chơi ở các quãng xa từ quãng năm trở lên trừ khi bạn có di chuyển giai điệu qua lại giữa các nốt nhạc có trong hợp âm hoặc nếu có thể dùng quãng xa khi bạn chuyển từ đoạn này sang đoạn khác; (3) bạn nên có sự nhắc lại giữa các mô-típ/câu (lặp lại hướng đi của giai điệu hoặc là lặp lại tiết tấu hoặc cũng có thể là cả hai). Để thực hiện theo cách này, bạn cần cảm nhận được bản nhạc một cách sâu sắc để rồi từ đó sẽ soạn ra một đoạn dạo đầu mà không sử dụng một chút chất liệu nào của giai điệu nhưng vẫn khiến cho người nghe cảm nhận được cái hồn của bản nhạc đó;
  • Bạn cũng có thể sử dụng kỹ thuật Ad libitum (hoặc còn gọi là ad lib) tức là bạn sẽ dùng nhịp một cách tùy ý, có lúc nhanh lúc chậm nhưng phải là nhịp được co giãn (Rubato) (thường thì nhịp Ad libitum sẽ chậm hơn nhịp chính của bản nhạc), tự do (có hoặc không có nhạc đệm và thường được sử dụng đối với các bản nhạc về Hà Nội). Đoạn dạo đầu theo phong cách này nên ngắn gọn vì thật sự là người hát muốn được thể hiện bản thân, đôi khi bạn chỉ cần rải một hợp âm tiêu biểu nào đó của bản nhạc là đủ), phần rải đệm ad lib (đã vào đoạn phiên khúc A của bản nhạc) nên rớt cùng lúc với nốt giai điệu ở phách mạnh hoặc nếu có thể thì sẽ chậm hơn một tý nhưng phần rải đệm ad lib không được để rớt trước nốt giai điệu ở phách mạnh).  Bạn cũng cần lưu ý rằng ad lib cũng còn được sử dụng ở cuối bản nhạc thường là trước khi kết thúc hoặc ở giữa câu trong một đoạn nhạc nào đó với một ý đồ nào đó của tác giả bản nhạc (còn được gọi là Rallentendo, Ritardando, v.v …);
  • Bạn chơi toàn bộ đoạn điệp khúc B nếu đoạn điệp khúc B có trường độ ngắn hoặc bạn sẽ chơi phân nữa của đoạn điệp khúc B nếu đoạn điệp khúc có trường độ dài để từ đó sẽ di chuyển trở lại đoạn phiên khúc A.
  • Để tạo hòa âm hay cho bản nhạc, khi các nốt giai điệu của đoạn dạo đầu rớt vào các phách mạnh thì bạn nên cho rớt vào các nốt của hợp âm và những giai điệu được bạn phát triển mà trùng với các nốt hợp âm ở các phách mạnh thì bạn nên tránh, đặc biệt là các âm Bass vì khi bị trùng như vậy thì sẽ không có hòa âm. Tuy nhiên, bạn cũng cần lưu ý rằng không phải lúc nào các nốt giai điệu cũng cần tránh âm Bass của hợp âm để có hòa âm vì nếu làm như vậy thì đường đi của giai điệu sẽ không được đa dạng. Có nhiều khi bạn phải đan xen giữa việc tránh và không tránh nốt giai điệu để giảm bớt sự nhàm chán hoặc có thể tránh nốt giai điệu ở đoạn một nhưng lại cho chúng đan xen với nhau ở đoạn hai chẳng hạn. 

Bài viết này của tôi được viết trên cơ sở dựa vào những kiến thức âm nhạc mà tôi đã được học cũng như những kinh nghiệm tập chơi đàn piano trong nhiều năm qua. Nếu bạn thấy những thông tin chia sẻ của tôi ở trên là hữu ích cho việc học đàn piano của bạn, xin hãy ủng hộ tôi bằng một cú click chuột vào website này nhé www.phuoc-partner.com. Cám ơn bạn rất nhiều và chúc bạn thành công chinh phục loại nhạc cụ khó tính này nhé. Xin chào bạn.

spot_img
RELATED ARTICLES
- Advertisment -spot_img
spot_img

Most Popular

Recent Comments