-Advertisment-
28 C
Ho Chi Minh City
Trang ChủÂm Nhạc3 mẹo sử dụng pedal piano hiệu quả

3 mẹo sử dụng pedal piano hiệu quả

- Advertisement -
- Advertisement -

Có một bộ phận rất quan trọng trên đàn piano mà nếu không có nó thì bạn sẽ không thể nào nghe được tiếng du dương, mềm mại, truyền cảm và có chiều sâu của đàn piano, đó chính là 3 cái bàn đạp nằm phía dưới chân của bàn phím piano. Nói chung, chức năng chính của bàn đạp là hỗ trợ âm thanh giúp cho tiếng đàn piano phát ra được hay và hoàn hảo hơn. Trên bản nhạc, ký hiệu Ped tức là Pedale cho biết là bạn phải dẫm bàn đạp và ký hiệu * cho biết là bạn phải nhả bàn đạp ra. bàn đạp bên trái được gọi lạ Soft Pedal, nó có chức năng chính là khi chơi âm bass trầm thì vẫn nghe được tiếng vang dài tương tự như khi bạn đạp vào bàn đạp bên phải nhưng các nốt kế tiếp theo sau âm bass của hợp âm bên trái sẽ không vang như âm bass nữa và như vậy bạn sẽ có thể sử dụng kỹ thuật staccato nhưng vẫn đảm bảo được độ ngân dài của âm bass trong một số tác phẩm âm nhạc mà đòi hỏi bạn phải xử lý như vậy. Thật ra, nếu bạn là một người mới tập chơi piano thì bạn không cần phải quan tâm nhiều đến bàn đạp bên trái từ đầu vì chưa thật sự cần thiết. Còn đối với bàn đạp giữa thì chủ yếu được dùngkhi bạn cần tập đàn piano mà lại không muốn tiếng đàn làm phiền những người bên cạnh hay khi bạn phải tập đàn piano vào ban đêm. Khi đạp bàn đạp giữa nvà lảy sang bên trái, tiếng đàn piano sẽ bị giảm tiếng vang hơn phân nữa. Còn bàn đạp bên phải thì được gọi là bàn đạp vang âm và được sử dụng nhiều nhất. Khi đạp và giữ bàn đạp bên phải, âm thanh của đàn piano sẽ được tách ra khỏi dây đàn và làm cho dây đàn rung lên một khoảng thời gian dài và cho âm thanh ngân vang ngay cả khi bạn đã nhấc ngón tay của bạn ra khỏi phím đàn. Do đó, bàn đạp tay phải sẽ rất phù hợp khi bạn chơi các bản nhạc có tính chất tình cảm, lãng mạn, du dương mà cần phải sử dụng kỹ thuật legato để giúp cho giai điệu và hợp âm của phần âm hình mẫu đệm hòa quyện với nhau và vang xa. Nếu bạn là người mới tập chơi đàn piano thì cần phải biết cách sử dụng bàn đạp bên phải trước khi tìm hiểu đến cách sử dụng hai bàn đạp còn lại. Có thể nói, bàn đạp bên phải sẽ sử dụng rất hiệu quả khi bạn chơi các nốt có trong cùng một hợp âm (ví dụ như bạn chạy ngón, appe chẳng hạn), hoặc khi có các nốt hoa mỹ chẳng hạn như các dấu luyến mà phải làm sao cho thật mượt mà, mềm mại v.v…. cho nên đòi hỏi bạn phải có một quá trình tập luyện công phu, bạn cần tập luyện cách sử dụng bàn đạp bên phải cho thuần thục, nhuần nhuyễn một cách tự nhiên để có thể tạo thành phản xạ nhằm đạt được kết quả như mong muốn. 

Tuy nhiên, dù bàn đạp bên phải có công năng tuyệt vời như vậy nhưng nếu bạn sử dụng sai chức năng hoặc nếu bạn là người mới tập chơi (khi mà lực bấm ngón tay của bạn còn yếu) tận dụng chúng như là một cách để khuếch đại âm thanh cho tiếng đàn piano được vang to và liền tiếng thì vô hình trung bạn đã làm cho âm thanh của các nốt nhạc bị nhòe tiếng hay còn được gọi là bị “tạp”, bị “bẩn, làm cho người nghe khó phân biệt được âm thanh của các nốt một cách rõ ràng, đặc biệt là các nốt ở các quãng hai có cao độ gần nhau từ ½ đến một cung. Hoặc khi chuyển từ một hợp âm này sang một hợp âm khác, nếu bạn vẫn tiếp tục giữ bàn đạp bên phải thì các nốt của cả hai hợp âm trước và hợp âm sau sẽ hòa trộn vào nhau, tạo nên một sự hòa thanh mới mà không phải là của hợp âm trước cũng không phải là của hợp âm sau và như thế sẽ khó nghe. Cái khó của người mới tập chơi đàn piano như bạn là nếu bạn cứ dùng chân giữ bàn đạp bên phải quá lâu thì âm thanh sẽ bị vang rền do các nốt được hoà trộn vào nhau kéo dài, nhưng nếu bạn không đạp và giữ bàn đạp bên phải thì tiếng đàn sẽ nghe rời rạc, không có chiều sâu và mềm mại. Do đó, có thể nói rằng bàn đạp bên phải có thể giúp bạn sáng tạo, tạo ra thứ âm nhạc có chất lượng hơn nhưng lại đòi hỏi ở bạn sự luyện tập sao cho phù hợp, không ngừng học hỏi, khám khá những kỹ thuật mới để có được hiệu quả tốt nhất. Trong quá trình luyện tập, bạn cũng nên lắng tai nghe hiệu quả của âm thanh do chính bạn sử dụng bàn đạp bên phải tạo ra để từ đó rút kinh nghiệm cho việc sử dụng bàn đạp một cách hiệu quả nhất, bạn có thể quay video lại một đoạn nhạc nào đó mà bạn đang tập để bạn nghe xem hiểu quả của nó như thế nào để rồi sẽ thực hiện một số điều chỉnh cho phù hợp.

Để tập được kỹ thuật đạp bàn đạp bên phải, bạn được đỏi hỏi phải tập trung vào ba vấn đề quan trọng chính sau đây: (1) Xác định đúng thời điểm bạn cần phải đạp bàn đạp; (2) Nên đạp bàn đạp sâu hay lơi; và (3) Khi nào thì bạn nên sử dụng bàn đạp và khi nào thì không.

  • Về điểm (1) – Xác định đúng thời điểm cần phải đạp bàn đạp bên phải: Nếu bạn là người mới tập chơi đàn piano thì do tứ chi của bạn không thể làm việc độc lập với nhau được mà chúng sẽ thường đi thành cặp, tức là chân phải sẽ có quán tính cử động theo sự cử động của tay phải và tương tự chân trái sẽ cử động theo sự cử động của tay trái. Do đó, ban đầu bạn sẽ thường được thầy giáo dạy rằng khi âm bass của hợp âm bên tay trái của bạn và nốt giai điệu bên tay phải rơi vào các phách mạnh ở đầu của các ô nhịp thì sẽ nhấc bàn đạp bên phải của bạn lên rồi đạp và giữ ngay bàn đạp bên phải tại thời điểm đó để hai tay và hai chân của bạn phối hợp với nhau cho dễ. Cách này có thể tạm chấp nhận được ở bạn mới học piano vì khi đạp bàn đạp bên phải như thế thì sẽ có một đoạn ngắn trường canh đáng kể của ô nhịp hợp âm trước bị mất độ vang của hợp âm trước do vì tại thời điểm đó chân của bạn đã nhấc lên để lấy đà để đạp vào bàn đạp bên phải ở vào phách mạnh kế tiếp. Tuy nhiên, sau một thời gian tập luyện và khi bạn đã có thể dần dần tự chủ, độc lập được tứ chi, vững về nhịp thì bạn nên bắt đầu tập đạp bàn đạp bên phải theo kiểu đạp “lỗi nhịp”, tức là bàn đạp bên phải sẽ được bạn nhấc lên vừa ngay tại đầu phách mạnh ô nhịp của hợp âm sau và ngay lập tức sẽ được đạp xuống sau khi hợp âm sau vừa được chơi xuống. Cách này sẽ giảm thiểu được việc một đoạn khá ngắn của ô nhịp hợp âm trước không bị mất độ vang hoặc nếu có mất đi chăng nữa thì cũng không đáng kể làm ảnh hưởng đến độ vang của hợp âm sau. Bên cạnh đó, đối với các bản nhạc có tiết tấu nhanh mà bạn cần chơi theo kiểu chồng hợp âm hay trong trường hợp phần âm hình mẫu đệm của bạn bị lùi về phía tay trái nhiều quá, nếu bạn dậm bàn đạp bên phải vào phách mạnh rồi lại nhấc lên chờ lấy đà để đạp vào bàn đạp khi vào phách mạnh kế tiếp thì âm thanh có thể bị vang, rền. Trong trường hợp đó, bạn nên dậm bàn đạp bên phải ở phách mạnh rồi nhấc bàn đạp lên ngay để không bị ồn rồi chờ cho đến phách mạnh kế tiếp thì bạn lại tiếp tục lấy đà rồi dậm vào bàn đạp bên phải;
  • Về điểm (2) – Nên đạp bàn đạp bên phải sâu hoặc lơi? Việc này sẽ tùy thuộc chủ yếu vào việc trong một ô nhịp có nhiều hợp âm hay không. Nếu ô nhịp chỉ có một hợp âm duy nhất thì bạn nên đạp bàn đạp bên phải sâu và giữ lại ở đó cho đến hết ô nhịp. Tuy nhiên, nếu trong ô nhịp có từ hai hợp âm trở lên thì bạn nên đạp bàn đạp bên phải lơi đi vì khi đạp lơi thì chân phải của bạn mới có đủ thời gian nhấc lên và đạp xuống bàn đạp bên phải vào đầu của hợp âm kế tiếp. Cũng có trường hợp, dù trong một ô nhịp nào đó chỉ có một hợp âm nhưng bạn vẫn phải đạp lơi đi, đó là khi theo ý đồ nào đó của tác giả bản nhạc có liên quan đến nội dung ca từ của bản nhạc chẳng hạn; và
  • Về điểm (3) – Khi nào thì bạn sử dụng bàn đạpbên phải và khi nào thì không: bàn đạp bên phải thường được sử dụng đối với các bản nhạc có sử dụng kỹ thuật legato, đó thường là các bản nhạc buồn, tình cảm, lãng mạn, du dương. Đối với những bản nhạc mà đòi hỏi kỹ thuật non-legato thì bạn vẫn có thể sử dụng bàn đạp bên phảinhưng sẽ ởcách chừng mực. Riêng đối với các bản nhạc hoặc một đoạn nhạc nào đó trong bản nhạc mà buộc phải sử dụng kỹ thuật staccato để tạo độ nẩy thì bạn tạm thời không nên dùng đến bàn đạp bên phải.

Tóm lại, việc sử dụng bàn đạp nói chung và bàn đạp bên phải nói riêng trên đàn piano sẽ giúp cho bạn có thể sáng tạo bản nhạc theo cách mà bạn mong muốn vì nó góp phần không nhỏ trong việc làm ảnh hưởng đến chất lượng âm thanh của bản nhạc. Bên cạnh đó, việc sử dụng bàn đạp cũng một phần phụ thuộc nhiều vào không gian nơi chơi nhạc (trong phòng hòa nhạc, nhà riêng hoặc ngoài trời…), tính chất của bản nhạc (vui hoặc buồn, hoánh tráng hay lãng mạn…) và thậm chí là phụ thuộc vào từng loại đàn piano (Steinway & Son, Yamaha, Kawai…) hoặc còn hơn thế nữa đó là đến từng cây đàn piano cùng loại (cũ hoặc mới…). Bạn phải không ngừng học hỏi để đạt được hiệu quả tốt nhất mà khả năng của bạn có thể đạt tới. Ngoài việc cố gắng luyện tập, khi tập đạp bàn đạp, bạn cần tìm hiểu để khám phá những kỹ thuật mới mà có thể ứng dụng cho chính bản thân bạn. Từng bàn đạp, từng cây đàn piano đều có những đặc tính riêng, có những yếu tố đó sẽ có ảnh hưởng nhất định đến chất lượng âm thanh của tiếng đàn khi sử dụng cho nên bạn cần có thời gian để tìm tòi, khám khá ra những sự khác biệt nhằm khắc phục các nhược điểm và phát huy những ưu điểm để việc học tập chơi đàn piano của bạn đạt được kết quả tốt nhất.

Bài viết này của tôi được viết trên cơ sở dựa vào những kiến thức âm nhạc mà tôi đã được học cũng như những kinh nghiệm tập chơi đàn piano trong nhiều năm qua. Nếu bạn thấy những thông tin chia sẻ của tôi ở trên là hữu ích cho việc học đàn piano của bạn, xin ửng hộ tôi bằng một cú click chuột vào website này nhé www.phuoc-partner.com. Cám ơn bạn rất nhiều và chúc bạn thành công chinh phục loại nhạc cụ khó tính này nhé. Xin chào bạn.

- Advertisement -
RELATED ARTICLES
- Advertisment -

Most Popular

Recent Comments