-Advertisment-spot_img
28 C
Ho Chi Minh City
Trang ChủÂm Nhạc3 cách sử dụng pedal piano hiệu quả nhất

3 cách sử dụng pedal piano hiệu quả nhất

spot_img

ó một bộ phận rất quan trọng trên cây đàn piano mà nếu như không có sự hiện diện của nó thì bạn sẽ không thể nào nghe được tiếng đàn du dương, mềm mại, truyền cảm và có chiều sâu của đàn piano, đó chính là ba cái pedal nằm ở phía dưới chân của bàn phím đàn piano. Nói chung, chức năng chính của pedal là hỗ trợ âm thanh giúp cho tiếng đàn piano của bạn phát ra được mềm mại, du dương và hoàn hảo hơn.

Trên bản nhạc, ký hiệu Ped tức là Pedale cho biết là bạn phải dậm pedal và ký hiệu * cho biết là bạn phải nhả pedal ra. Pedal bên trái được gọi là Soft Pedal, nó có chức năng chính là khi bạn chơi âm Bass trầm thì vẫn có thể nghe được tiếng vang dài tương tự như khi bạn đạp vào pedal bên phải nhưng các nốt kế tiếp theo sau âm Bass của hợp âm bên trái sẽ không vang như âm Bass nữa và như vậy bạn sẽ có thể sử dụng kỹ thuật staccato nhưng vẫn đảm bảo được độ ngân dài của âm Bass trong một số tác phẩm âm nhạc mà bạn được yêu cầu phải xử lý như vậy.

Thật ra, nếu bạn là một người mới tập đàn piano thì ngay từ đầu bạn không cần phải quan tâm nhiều đến pedal bên trái vì nó chưa thật sự cần thiết đối với bạn vào lúc đó. Còn đối với pedal giữa thì chúng chủ yếu chỉ được dùngkhi bạn cần tập đàn piano mà lại không muốn tiếng đàn làm phiền những người xung quanh hoặc khi bạn phải tập đàn piano vào ban đêm. Khi đạp pedal giữa và lảy sang bên trái, tiếng đàn của bạn sẽ bị giảm tiếng vang hơn phân nữa. Còn pedal bên phải thì được gọi là pedal vang âm và chúng thường được sử dụng nhất. Khi đạp và giữ pedal bên phải, âm thanh của tiếng đàn sẽ được tách ra khỏi dây đàn và làm cho dây đàn rung lên trong một khoảng thời gian dài và cho âm thanh ngân vang ngay cả khi bạn đã nhấc ngón tay của bạn ra khỏi phím đàn. Do đó, pedal tay phải sẽ rất phù hợp khi bạn chơi các bản nhạc có tính chất tình cảm, lãng mạn, du dương mà cần sử dụng kỹ thuật legato để giúp cho giai điệu và hợp âm của phần mẫu âm hình đệm hòa quyện với nhau và vang xa.

Nếu bạn là người mới học đàn piano thì cần biết cách sử dụng pedal bên phải trước khi tìm hiểu đến cách sử dụng của hai pedal còn lại. Có thể nói, pedal bên phải được sử dụng rất hiệu quả khi bạn chơi các nốt có trong cùng một hợp âm (ví dụ như khi bạn chạy ngón, appe chẳng hạn), hoặc khi bạn phải chơi các nốt hoa mỹ chẳng hạn như các dấu luyến mà cần làm sao cho âm thanh phát ra phải thật mượt mà, mềm mại, v.v…. cho nên đòi hỏi bạn phải có một quá trình tập luyện công phu, bạn cần tập cách sử dụng pedal bên phải cho thuần thục, nhuần nhuyễn và một cách tự nhiên để tạo thành phản xạ nhằm đạt được kết quả như mong muốn. 

Tuy nhiên, dù pedal bên phải có công năng tuyệt vời như vậy nhưng nếu sử dụng sai chức năng hoặc nếu bạn là người mới học đàn piano và lực bấm ngón tay của bạn còn yếu lại tận dụng chúng như là một cách để khuếch đại âm thanh cho tiếng đàn được vang to và liền tiếng thì vô hình trung bạn đã làm cho âm thanh của các nốt bị nhòe đi hay còn được gọi là bị “tạp”, bị “bẩn, và sẽ làm cho người nghe khó phân biệt được âm thanh của các nốt một cách rõ ràng, đặc biệt là các nốt ở các quãng hai có cao độ gần nhau chỉ từ nửa cung đến một cung. Hoặc khi di chuyển từ một hợp âm này sang một hợp âm khác, nếu bạn vẫn tiếp tục giữ pedal bên phải thì các nốt của hợp âm trước và các nốt của hợp âm sau sẽ hòa trộn vào nhau, tạo nên một sự hòa thanh mới mà chúng không phải là của hợp âm trước và cũng không phải là của hợp âm sau và như thế sẽ khá là khó nghe.

Cái khó của người mới học đàn piano như bạn là nếu bạn cứ dùng chân giữ pedal bên phải quá lâu thì tiếng đàn phát ra sẽ bị vang rền do các nốt bị hoà trộn vào nhau kéo dài, nhưng nếu bạn không đạp và giữ pedal bên phải thì tiếng đàn nghe có vẻ rời rạc, không mềm mại và có chiều sâu. Do đó, có thể nói ngắn gọn rằng pedal bên phải có thể giúp bạn sáng tạo, tạo ra một thứ âm nhạc có chất lượng tốt hơn nhưng lại đòi hỏi bạn sự luyện tập sao cho phù hợp, bạn sẽ không ngừng học hỏi, khám khá những kỹ thuật mới để đạt được hiệu quả tốt nhất trong khả năng của mình. Trong quá trình tập đàn piano, bạn cũng nên lắng nghe hiệu quả của những âm thanh do chính bạn sử dụng pedal bên phải tạo ra để từ đó rút kinh nghiệm cho việc sử dụng pedal một cách hiệu quả nhất, bạn có thể quay video lại một đoạn nhạc nào đó mà bạn đang tập để bạn thử nghe xem hiểu quả của nó để từ đó sẽ có một số điều chỉnh sao cho phù hợp.

Để tập được kỹ thuật đạp pedal bên phải, bạn cần tập trung vào ba vấn đề quan trọng chính sau đây: (1) Xác định đúng thời điểm bạn cần đạp pedal; (2) Nên đạp pedal sâu hay lơi; và (3) Khi nào thì bạn nên sử dụng pedal và khi nào thì không.

  • Về điểm (1) – Xác định đúng thời điểm cần đạp pedal bên phải: Nếu bạn là người mới tập đàn piano thì bởi vì tứ chi của bạn chưa thể làm việc một cách độc lập mà chúng thường sẽ hoạt động theo cặp, tức là chân phải của bạn sẽ có quán tính cử động theo sự cử động của tay phải và tương tự như vậy chân trái của bạn sẽ cử động theo sự cử động của tay trái. Do đó, ban đầu bạn sẽ thường được giáo viên hướng dẫn rằng khi âm Bass của hợp âm bên tay trái của bạn và nốt giai điệu bên tay phải của bạn rơi vào các phách mạnh ở đầu của các ô nhịp thì bạn sẽ nhấc pedal bên phải của bạn lên rồi đạp và giữ ngay pedal bên phải tại thời điểm đó để cho hai tay và hai chân của bạn có thể phối hợp với nhau dễ dàng. Cách này có thể tạm được chấp nhận khi bạn vừa mới học đàn piano vì khi đạp pedal bên phải như thế thì sẽ có một đoạn ngắn trường canh đáng kể của ô nhịp của hợp âm trước bị mất độ vang của hợp âm trước vì tại thời điểm đó chân phải của bạn đã được nhấc lên để lấy đà đạp vào pedal bên phải ở phách mạnh kế tiếp. Tuy nhiên, sau một thời gian tập luyện thành thục và khi bạn đã có thể dần dần làm chủ, độc lập được tứ chi, vững vàng hơn về nhịp thì bạn nên bắt đầu tập đạp pedal bên phải theo kiểu đạp “lỗi nhịp”, tức là pedal bên phải sẽ được bạn nhấc lên vừa ngay tại đầu phách mạnh ô nhịp của hợp âm sau và ngay lập tức bạn sẽ đạp pedal xuống sau khi hợp âm sau vừa được chơi xong. Cách này giúp giảm thiểu được việc sẽ có một đoạn khá ngắn của ô nhịp của hợp âm trước không bị mất độ vang hoặc nếu có mất độ vang đi chăng nữa thì cũng không đáng kể mà làm ảnh hưởng đến độ vang của hợp âm sau. Bên cạnh đó, đối với các bản nhạc có tiết tấu nhanh mà bạn cần chơi theo kiểu chồng hợp âm hay nếu như phần mẫu âm hình đệm của bạn bị lùi về phía tay trái nhiều quá, nếu bạn đạp pedal bên phải vào phách mạnh rồi lại nhấc pedal lên chờ lấy đà để tiếp tục đạp vào pedal khi di chuyển vào phách mạnh kế tiếp thì âm thanh sẽ có thể bị rền. Trong trường hợp đó, bạn nên đạp pedal bên phải ở phách mạnh rồi nhấc pedal lên ngay để không bị ồn rồi chờ cho đến phách mạnh kế tiếp thì bạn lại tiếp tục lấy đà rồi tiếp tục đạp vào pedal bên phải;
  • Về điểm (2) – Nên đạp pedal bên phải sâu hoặc lơi? Việc đạp pedal sâu hay lơi sẽ tùy thuộc chủ yếu vào việc trong một ô nhịp nào đó của bản nhạc có nhiều hợp âm hay không. Nếu ô nhịp đó chỉ có một hợp âm duy nhất thì bạn nên đạp pedal bên phải sâu và giữ lại ở đó cho đến hết trường canh của ô nhịp. Tuy nhiên, nếu như trong ô nhịp đó lại có từ hai hợp âm trở lên thì bạn nên đạp pedal bên phải lơi đi một chút vì khi đạp lơi như vậy, chân phải của bạn mới có đủ thời gian nhấc lên và lại đạp xuống pedal bên phải vào đầu của hợp âm kế tiếp. Cũng có trường hợp, dù trong một ô nhịp nào đó chỉ có một hợp âm nhưng bạn vẫn phải đạp lơi, đó là khi theo ý đồ nào đó của tác giả bản nhạc có liên quan đến nội dung ca từ của bản nhạc chẳng hạn; và
  • Về điểm (3) – Khi nào thì bạn sử dụng pedal bên phải và khi nào thì không: pedal bên phải thường được sử dụng cho các bản nhạc có sử dụng kỹ thuật legato, đó thường là các bản nhạc buồn, tình cảm, lãng mạn, du dương. Đối với những bản nhạc mà đòi hỏi kỹ thuật non-legato thì bạn vẫn có thể sử dụng pedal bên phảinhưng ởmột mức độ chừng mực. Riêng đối với các bản nhạc hoặc một đoạn nhạc nào đó trong bản nhạc mà buộc phải sử dụng kỹ thuật staccato để tạo độ nẩy thì bạn tạm thời không nên dùng đến pedal bên phải.

Tóm lại, việc sử dụng pedal nói chung và pedal bên phải nói riêng trên đàn piano sẽ giúp bạn có thể sáng tạo bản nhạc theo những cách mà bạn mong muốn vì nó góp phần không nhỏ trong việc làm ảnh hưởng đến chất lượng âm thanh của bản nhạc. Bên cạnh đó, việc sử dụng pedal cũng một phần phụ thuộc vào không gian nơi bạn chơi đàn (đó là trong phòng hòa nhạc, nhà riêng hoặc ngoài trời, v.v…), tính chất của bản nhạc (bản nhạc vui hoặc buồn, hoánh tráng hay lãng mạn, v.v…) và thậm chí là phụ thuộc vào từng loại đàn piano (đàn hiệu Steinway & Son, Yamaha, Kawai, v.v…) hoặc còn hơn thế nữa đó là đến từng cây đàn piano cùng loại (đàn piano cũ hoặc mới). Bạn phải không ngừng học hỏi để đạt được hiệu quả tốt nhất trong khả năng cho phép của mình. Ngoài việc cố gắng luyện tập, khi tập đạp pedal, bạn cần tìm hiểu để khám phá những kỹ thuật đạp pedal mới mà có thể ứng dụng phù hợp cho chính bạn. Từng pedal, từng cây đàn piano đều có những đặc tính riêng, có những yếu tố mà có ảnh hưởng nhất định đến chất lượng âm thanh của tiếng đàn khi sử dụng chúng cho nên bạn cần dành thời gian tìm tòi, khám khá, trải nghiệm những khác biệt giữa chúng nhằm khắc phục những nhược điểm và phát huy những ưu điểm để việc học chơi đàn piano của bạn đạt được kết quả tốt nhất.


Bài viết này của tôi được viết trên cơ sở dựa vào những kiến thức âm nhạc mà tôi đã được học cũng như những kinh nghiệm tập chơi đàn piano trong nhiều năm qua. Nếu bạn thấy những thông tin chia sẻ của tôi ở trên là hữu ích cho việc học đàn piano của bạn, xin hãy ủng hộ tôi bằng một cú click chuột vào website này nhé www.phuoc-partner.com. Cám ơn bạn rất nhiều và chúc bạn thành công chinh phục loại nhạc cụ khó tính này nhé. Xin chào bạn.

spot_img
RELATED ARTICLES
- Advertisment -spot_img
spot_img

Most Popular

Recent Comments