-Advertisment-spot_img
24 C
Ho Chi Minh City
Trang ChủÂm NhạcTiết nhịp là gì và sự khác biệt giữa tiết nhịp, tiết...

Tiết nhịp là gì và sự khác biệt giữa tiết nhịp, tiết tấu, tiết điệu và riff

spot_img

Bạn bắt buộc phải biết tiết nhịp vì tiết nhịp rất quan trọng trong đệm hát và độc tấu đàn piano, nó được xem như là nền móng và linh hồn của bản nhạc, đặc biệt là khi bạn chơi nhạc piano trong một ban nhạc, hoặc chơi đàn piano trong phòng thu cùng với những người chơi các loại nhạc cụ khác, hoặc chỉ đơn giản là thu tiếng của đàn piano trước và sẽ thu tiếng hát trên nền đàn piano sau, bạn đều phải tuân theo tiết nhịp. Nếu không thống nhất được tiết nhịp, bản nhạc sẽ trở nên lộn xộn, các loại nhạc cụ khác sẽ không biết được chính xác khi nào thì sẽ vào nhịp, vocal chệch choạc, mạnh ai nấy chơi. Đơn vị đo của tempo là BPM (Beats per minute) và Johann Mälzel đã chế tạo ra máy đập nhịp metronome vào năm 1816. Trong một phút, metronome sẽ chia đều ra và đập nhịp cho bạn. Ví dụ tempo 60 có nghĩa là mỗi giây Metronome đập một lần.

Khi không có trống thì chân trái của bạn sẽ đảm nhận nhiệm vụ giữ nhịp cho ca sĩ với sự hỗ trợ của phần mẫu âm hình đệm bên tay trái. Khi đã giữ được nhịp rồi thì tay phải mới có chỗ trụ vững để có thể nhẹ nhàng lướt trên phím đàn sử dụng các thủ pháp biểu diễn tô điểm, lót câu, chèn, nối, dẫn, chạy ngón hỗ trợ và làm nổi bật cho giai điệu. Và khi đã giữ được nhịp rồi thì tay phải sẽ có thể lơi giai điệu để làm mềm bản nhạc đi, tạo sự du dương, hòa quyện cho bản nhạc. Giữ được nhịp cũng sẽ giúp cho bạn không bị cuốn theo ca sĩ khi ca sĩ hát lơi nhịp mà ngược lại là kéo ca sĩ quay trở về lại với nhịp của bản nhạc. Đặc biệt là khi chơi các loại điệu có nhịp lỡ ví dụ như Bosanova, thì nhịp rất quan trọng để tạo điểm tựa.

Khi đã giữ được nhịp thì bạn sẽ biết được các trọng âm (phách mạnh, phách mạnh vừa, phách yếu) của từng loại nhịp nằm ở đâu kết hợp với những chổ cần phải đặt trọng tâm của tiết điệu mà bạn đã chọn để có thể chủ động nhấn nhá phần mẫu âm hình đệm tay trái và giai điệu tay phải lớn nhỏ sao cho phù hợp để tạo sắc thái cho bản nhạc. 

Chúng ta cũng cần phải có sự phân biệt rõ ràng giữa bốn khái niệm sau đây: “tiết nhịp”, “tiết tấu”, “tiết điệu” và “riff” vì có nhiều người học chơi đàn piano đã lâu những vẫn chưa phân biệt được rõ bốn khái niệm này và từ đó dẫn đến việc diễn tả trọng âm (cường độ) không đúng và như vậy sẽ làm cho việc trình bày bản nhạc không hay và đúng với yêu cầu của tác giả bản nhạc. Theo đó, “tiết nhịp” được hiểu là sự nối liền các phách mạnh (trọng âm) và các phách nhẹ trong một ô nhịp tùy vào số chỉ nhịp của bản nhạc. Có hai loại nhịp chính đó là nhịp chia hai và nhịp chia ba. Ví dụ: nhịp 4/4 sẽ có một phách mạnh, một phách mạnh vừa và hai phách nhẹ còn nhịp 3/4 sẽ có một phách mạnh, và hai phách nhẹ). Còn “tiết tấu” nói chung là khái niệm đề cập đến sự sắp xếp các âm thanh chuyển động ngắn hoặc dài khác nhau, thành từng nhóm nhỏ hoặc nhóm lớn một cách khéo léo theo ý đồ của tác giả bản nhạc và Mô-típ có thể được xem là một ví dụ điển hình của tiết tấu. Trong khi đó, “tiết điệu” được xem như là một công thức của tiết tấu được sử dụng phổ biến dựa trên một loại tiết nhịp nhất định nào đó và khi chơi bản nhạc theo một tiết điệu nào đó thì bạn phải chơi làm sao cho ra được đúng chất của tiết điệu đó cho dù tùy từng vị trí trong bản nhạc mà bạn có lúc thì chơi giãn lượt hay mở rộng chúng ra chứ không phải lúc nào cũng chơi giống hoàn toàn với tiết tấu của chúng. Ví dụ như tiết điệu tango, cha-cha-cha…. Ngoài ra, “riff” là một đoạn nhạc hoặc một chùm hợp âm được lặp đi lặp lại trong một bản nhạc. Mô-típ khác riff ở chỗ mô-típ là một đoạn nhạc ngắn được lặp đi lặp lại trong nhiều phần của bản nhạc và có tính chất thống lĩnh, chi phối và được xem như là chủ để của bản nhạc trong khi riff chỉ là một dòng giai điệu được lặp lại ở nhiều vị trí khác nhau trong một bản nhạc và chỉ có tính chất hỗ trợ làm đẹp cho giai điệu là chính.

Như vậy, khi đệm piano theo phong cách nhạc nhẹ thì ngoài việc chú ý đến trọng âm của tiết nhịp như đã nói ở trên, chúng ta cũng cần chú ý đến trọng âm của tiết tấu nữa. Một ví dụ rõ ràng cho sự phân biệt giữa tiết nhịp và tiết tấu chính là khi chúng ta sử dụng kỹ thuật lơi nhịp hay còn gọi là đảo phách hoặc nghịch phách. Mặt dù giai điệu ở tay phải khi chơi lơi nhịp sẽ không về ngay phách mạnh của ô nhịp kế tiếp như thông thường mà sẽ về sớm hoặc trể hơn một trường canh ví dụ như chậm hoặc nhanh hơn 1 móc kép theo ý đồ của bạn thì tại thời điểm đầu tăng của ô nhịp kế tiếp, bạn ngoài việc vẫn nhấn mạnh âm bass của tay trái để có trọng âm của tiết nhịp thì ngay trước đó hoặc ngay sau đó (tùy thuộc vào việc bạn muốn lơi nhịp sớm hoặc trễ) thì tay phải vẫn phải chơi mạnh vào nốt giai điệu để có trọng tâm của tiết tấu. Một ví dụ khác đó là khi bạn chơi tiết điệu tango ở tiết nhịp 4/4 chẳng hạn mà âm hình tiết tấu của tiết điệu này đòi hỏi bạn phải nhấn mạnh vào nữa phách cuối của ô nhịp trong khi vị trí này lại nằm ở phách yếu sau cùng của tiết nhịp 4/4 mà đáng ra sẽ không được chơi mạnh (nhịp 4/4 có 4 phách bao gồm: 1 phách mạnh, 1 phách yếu, 1 phách mạnh vừa và 1 phách yếu tiếp theo).  

Bài viết này của tôi được viết trên cơ sở dựa vào những kiến thức âm nhạc mà tôi đã được học cũng như những kinh nghiệm tập chơi đàn piano trong nhiều năm qua. Nếu bạn thấy những thông tin chia sẻ của tôi ở trên là hữu ích cho việc học đàn piano của bạn, xin hãy ủng hộ tôi bằng một cú click chuột vào website này nhé www.phuoc-partner.com. Cám ơn bạn rất nhiều và chúc bạn thành công chinh phục loại nhạc cụ khó tính này nhé. Xin chào bạn.

spot_img
RELATED ARTICLES
- Advertisment -spot_img
spot_img

Most Popular

Recent Comments